hükümet-i alem

Hükümet-i alem: Yunan harfli Türkçe metin

15. Yüzyıldan itibaren Anadolu’da Yunan harfli Türkçe kullanan Ortodoks ‘Karamanlı’lar ile karşılaşmaktayız. Ağırlıklı olarak İç Anadolu’da(İstanbul ve Manisa’da da özellikle kalıntılara rastlanmakta) olmak üzere Anadolu’ya yayılmış kültürel bir kimlik karşımızdadır. Bu kültürel kimlik üzerine yapılan tartışmalar “Türk kökenli mi? Yunan kökenli mi?” üzerinde yoğunlaşmaktadır ve ideolojik tercihe göre görüş beyan etmek çok yaygındır. Biz elimizdeki veriler ile köken sorunun çözülemeyeceğini ve kültürel kimlik olarak ele almamız gerektiğini savunuyoruz. Bu kültürel kimliği “Ortodoks ‘Karamanlı’lar” olarak adlandırıyoruz. Hükümet-i alem nedir?

Türk Edebiyatı için hangi romanlar okunmalıdır?

Karaman ve Karamanoğulları beyliği

Karaman ismi kafalarda karışıklık oluşturmakta ve Karamanoğulları akla gelmekte ise de Ortodoks ‘Karamanlı’lar’ın Karamanoğulları Beyliği ile doğrudan alakası yoktur. Bu ismi Osmanlı İmparatorluğu’nun Karaman Eyaletinden İstanbul’a göç ettirilen insanlara ‘Karamanlı’ isimlendirmesini yapması ile ilgilidir(‘Karamanlı’ ismi İstanbul’dakiler için kullanılırdı). Milliyetçilik akımı ortaya çıkana kadar Ortodoks ‘Karamanlı’lar’ın dinsel aidiyetleri önemliydi, onlar Hıristiyan Rum Topluluğunun bir parçasıydı.

Ortodoks ‘Karamanlı’lar Türkçe kullanıyorlardı ama Yunan harfleriyle yazıyorlardı. Yunan harfli Türkçe dediğimiz anlayışla zengin bir kaynak bırakmışlardır: Kitaplar(700 civarı tespit ediliyor), süreli yayınlar(Gazete, Dergi, Salname vs.), el yazmaları, mektuplar, kitabeler, mezar taşları, defterler, afişler vs.

Pablo Escobar ve Kolombiya

Yunan harfleri ile yazan Ortodoks Karamanlılar

Anadolu’da yaşayan, Ortodoks Hıristiyan olan(Rum cemaatine bağlı), Türkçe konuşup Yunan harfleri ile yazan Ortodoks ‘Karamanlı’lar, Lozan Antlaşması’nda mübadele kararı alınması ile Anadolu’yu terk etmek zorunda kaldılar.

Ortodoks ‘Karamanlı’ların yayınladığı haftalık dergi olan “Anatol Ahteri” diğer yayınlar gibi zengin içeriğe sahiptir. Bu zengin içerikten 15 Eylül 1886 tarihinde yayınlanan “Hükümet-i Âlem” yazısını aktarmaya çalıştık.

Herkes Dergisi yayınevlerine ilk yazarını çıkarttı

Hükümet-i alem

Dünya’da resmen tanınmış 81 hükümet mevcuttur.
Bunların 47’si Avrupa[Europa] kıstasında olup, dördü imparatorluktur: Osmanlı Saltanatı[Saltanat-ı Osmaniye], Alamanya, Avusturya[Austrıa] ve Rusya[Rosıa] devletleridir.
On altısı k(ı)ralıktır ki: İngiltere[İggiltera], İtalya, İspanya, Prusya[Prosya], Portekiz[Portogalia], Bavyera[Baviyara], Belçika, Filemek, İsveç-Norveç, Danimarka, Macaristan, Waardenburg [Vırdenburg], Saksonya, Romanya, Sırp ve Yunan[’Ellinos] devletleridir.
On üçü dukalıktır ki: Analton, Vadı, Brunswick [Brunsvikı], Holstein [Holştagın], Hesse [Essi], Mecklenburg Schwerin [Meklemburg-şuerin], Mecklenburg Strelitz [Meklemburg-sterlios], Oldenburg [Oldemburg], Saxe-Altenburg [Saxo aldem-burg], Saxe Gotha [Saxo-kovurgon-gotha], Saxe Meiningen [Saxo-mey-nıggı], Saxe- Weimar [Saxo-Veımrı, Iranah] hükümetleri olarak tamamı da Alamanya’dadır.
On biri prensliktir ki[prensipoto] bunlar da: Bulgaristan, Karadağ, Lihtenştayn [Lıhtenştagın], Monako [Monaha], Libby-Detmold [Libbı-detmoldi], Libby-Şamburg [Libbi-şamvurgı], Valdeki, Réunion [Reuson], Saarburg Rudolstadt [Şuarpurg-rodolstadı], Saarburg Sangerhausen [Şuarpurg-sonderhauzen] hükümetlerinin olarak dördü Alamanya’dadır.

Hey taksi 3. bölüm

Üçü Cumhuriyet

Üçü cumhuriyettir ki Fransa, İsviçre[İsviçere] ve San Marino [Sanmarino] hükümetleridir.
Asya kıtasında 7 hükümet mevcut (olarak), bunların üçü imparatorluktur ki: Çin, Hint[Hind] ve Japon[Capon] devletleri.
Üçü Saltanat-ı Kone imarettir ki: Afgan, Buhara, Hive hanlıkları ve bir saltanattır ki İran Şahlığıdır.
Afrika’da beş hükümet mevcut olup, biri Habeş İmparatorluğu, İkincisi Fas ve üçüncüsü Zanzibar [Zengibar] Sultanlığı, dördüncüsü Mısır Hıdivliği ve beşincisi Tunus Beyliği’dir.
Amerika kıtasında 22 hükümet olarak bunlardan yalnız[yalınız] bir Brezilya[Vrasilia] İmparatorluğu ve diğerleri devlet bir araya gelmişler dâhil 26 idare ile hariç birlik kurmuş, Meksika, Kosta Rika [Kostarika], Kolombya, Liberya [Livirya], Nikaragua [Nikarayoa], El Salvador [Salvator], Dominik [Domnnıkın], Transval, Peru, Paraguay-Volvia [Paraguaı-Volvia], Uruguay [Urguaı], Uranz, Ekvador cumhurlarıdır.

 

Facebook sayfamızı takip ediniz.

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

İlgi çeken kısa yazılar:

Alice harikalar diyarında ve aynanın içinden

Leviathan devlet ve özellikleri

İttihat ve Terakki Partisi ve tarım

Recep ile Nadan