Yazılar

Mehmet Başkan

19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı

Mustafa Kemal Paşa, Osmanlı Devleti’nin kurumlarının ve Osmanlı Devleti’nin Padişahı ve hanedanın işgale karşı sessiz kalmasını kabul etmedi. Osmanlı Padişahı Vahdettin ise Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul’da kalmasını kendisine karşı bir tehdit olarak gördüğü için Anadolu’ya gönderme gereği duydu. 19 Mayıs 1919‘da Mustafa Kemal Atatürk, Samsun’a müfettiş olarak sürgün edilişini Anadolu’nun Avrupa işgalinden kurtulması için fırsata çevirmeyi başardı. 19 Mayıs şiirleri, 19 Mayıs gösterileri ve Mustafa Kemal Atatürk’e övgüler bu sebebe dayanıyor. 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, Türk milletinin şeref ve onurunu temsil ediyor. 19 Mayıs önemi nedir? 19 Mayıs ne anlama geliyor?

Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Türk milletinin iradesi, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a Mustafa Kemal Paşa’nın vatan uğruna yola çıkması ile yükseliyor. Mustafa Kemal Atatürk, Samsun’da müfettiş olarak görevlendirildiğinde iki önemli adımı gerçekleştirmeyi amaçlıyordu. Birincisi, Mustafa Kemal Paşa, Avrupa ülkelerinin işgallerinin Karadeniz ve Doğu Anadolu’ya sıçramasını engelleyerek bağımsızlık mücadelesi ile bir güvenli bölge yaratabilmek. İkincisi ise Mustafa Kemal Paşa, resmi görevi olabildiğince milli mücadele çıkarları için kullanarak Türk milletinin bağımsızlığı için Osmanlı imkanlarını kullanabilmek.

Mehmet Başkan

19 Mayıs 1919 ve İsmet Paşa

Mustafa Kemal Atatürk bu gayeler ile Samsun’a vardığında kendisinin başaracağına dair inançlar zayıftı. Hatta İsmet Paşa, yeni evlendiğini söyleyerek Mustafa Kemal Paşa ile milli mücadeleye başlamakta acele etmemiştir. İsmet Paşa, Fatih‘teki evinde otururken Mustafa Kemal Paşa’nın kararlılığını ve kahramanlığını fark etti.

19 Mayıs

İsmet Paşa ve 19 Mayıs 1919

İzmir’de Hasan Tahsin ilk kurşunu işgalci Yunan askerlerine sıkarak ölüme koştu. Mustafa Kemal de, Hasan Tahsin de bağımsız bir ülke için canlarını ortaya koymaktan zerre şüphe duymayan milli mücadele kahramanlarıdır. Mustafa Kemal Atatürk,  Samsun’a geldiğinde devlet imkanlarını kişisel çıkarları için kullanmadı. Samsun’a çıktığında Türk milletinin iradesine güvendi.

Mustafa Kemal, Samsun’a çıkarak Türkiye’de sine-i millet nedir tüm millete ve Türk aydınlarına öğretti. Mustafa Kemal Paşa, Osmanlı Padişahı’nın çaresizliğine ortak olmadı. Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşları, Türk milletinin iradesine ve kahramanlığına güvendi. Osmanlı Devleti’nin yapısal olarak bittiğini ve ekonomik altyapısının artık çağa uygun olmadığını teşhis etmesi, milli iradeye güvenmek gibi özellikleri Mustafa Kemal Paşa’yı çağının birçok siyasetçisinden ve askerinden ayıran özelliğiydi.

Mustafa Kemal Paşa, İttihat ve Terakki Partisi ve Cemiyeti’nin geçmişteki hatalarını doğru teşhis etmeyi başardığı için Atatürk’ün Samsun’a çıkması, Türk milletinin tarihini ve yönetim şeklini değiştirmeyi başardı. Asker ve siyaset arasındaki çizgiyi çekmenin ne kadar önemli olduğunu kavrayan Mustafa Kemal Paşa, Samsun’da başlayan siyasi hayatı boyunca asker ve siyasetçiler arasında kesin bir çizgi çekmeyi prensip edindi.

Aziz Türk milletinin ve henüz doğmamış nesillerimizin 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı’nı kutlarım. Nice milli şuuru ile yetişecek nesiller diliyorum.

Donald Trump Dönemi

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

Futbol ve Taraftar

Futbol ve Taraftar

Bir süredir İngiltere’de Premier Lig ve Championship maçların tamamına yakınını izlemeye çalışıyorum. İngiliz futbolunun uluslararası turnuvalarda başarı elde edememesini bir sorun olarak da görmüyorum. Taraftarı tatmin eden bir futbol anlayışı sahaya yansıdığı sürece hiçbir sorun olduğunu düşünmüyorum. 70,000 nüfusu olan küçük bir kasabanın takımı 15,000 kişiye stadyumda maçını oynayabiliyorsa önemli olan uluslararası turnuvalarda başarı değildir. Futbol ve taraftar arasındaki ilişkiyi keyif ve heyecan üzerinden değerlendirmek, futbolda devamlılığı ve katılımı sağlamanın yoludur.

15 Mart 2017’de Atletico Madrid kendi evinde 0-0 berabere kalarak Şampiyonlar Ligi’nde çeyrek finale adını yazdırdı. Deplasmanda 2-4 biten maçın rövanşında kendi evinde sıkıcı bir futbolla izleyenleri uyutmayı başardı. 14 Mart 2017’de ise Juventus, Porto’yu elemeyi başardı. Deplasmanda alınan farklı galibiyet sonrasında Juventus kendi evinde hem stadyumdaki taraftarları hem de TV başında izleyenleri uyuttu. Porto, ilk yarıda 10 kişi kalmasına rağmen Juventus’un ataklarına maruz kalmadı. Juventus, 1-0 galibiyet ile yetinmeyi ve rölantide oynamayı tercih etti. İtalyan futboluna karşı uzun yıllardır bir sempatim olsa dahi, Juventus’un o futbolunu dayanılmaz buldum. Bir futbolsever olarak Atletico Madrid ve Juventus tarzı takımların başarısının futbolun seyir keyfini düşürdüğünü düşünüyorum. Atletico Madrid ve Juventus tur atlamaya çok yakın olmalarına rağmen hücum yapmayı risk olarak görüyorlar. Oysa taraftar güzel futbol izliyor ve bu beklentiyle takip ediyor.

Sporun Tarihi ve Sporda Şiddet

Endüstriyel futbol ve taraftar

Leicester ve Monako‘nun tur atlaması futbolseverler tarafından olumlu karşılanmıştır çünkü makineleşmiş futbol değil, heyecan ve coşkulu futbolun başarılı olması tercih edilir. Barcelona’nın futbolseverler tarafından cazip bir takım olmasının da en önemli nedenlerinden birisi makine gibi işleyen bir sistem ile coşkulu bir futbolu birleştirmeyi başardığından dolayıdır. Bayern Münih, Real Madrid, Barcelona ve Manchester United dörtlüsünün yanına yeni bir takım henüz yazılacak durumda değil, hatta Manchester United son senelerde oldukça başarısız ama yine de ilk dört arasında yer alıyor. Dört büyük takımın sportif başarının yanında, göze hoş gelen futbollarıyla da olumlu bir görüntü çizmelerinden dolayı başı çekiyorlar. Jose Mourinho, Manchester United’ın ideal hocası değil çünkü futbolu İngiliz futbolseverlerin beklediği futbol değil.

Robben - Ribery - Müller

Futbolda yalnızca tur atlamak ve kupa kaldırmaya odaklanmış kulüpler uzun vadede başarılı olamıyorlar. Taraftarı tatmin edebilmek için güzel bir futbol ortaya koyabilmek gerekiyor. Atletico Madrid ve Juventus bu nedenle hiçbir zaman en üst seviyeye ulaşamayacaklar. Juventus neredeyse her sene lig şampiyonu olmasına rağmen AC Milan kadar itibar görmeyecek. Son senelerde eski gücünde olmayan Porto’ya karşı deplasmanda kazanılan galibiyet sonrası Çeyrek Final bileti alınmış denilebilirdi fakat buna rağmen Juventus, seyircileri tatmin etmek yerine topa sahil olmak ve kısa pas ile zaman geçirmekten öteye geçmedi. Juventus ve Atletico Madrid gibi takımlar en üst seviyeye ulaşabilmek için kendilerini test etmek zorundalar. Ancak bu tür karşılaşmalarda dahi bu teste girmeye cesaret edemiyorlar.

Sporun tarihi ve Türkiye’de spor kültürü

Ersun Yanal ve taraftar

Futbol konusunda Türkiye’nin yaşadığı sorunlar ise daha da derin. Passolig uygulaması bahane edilse de, asıl sebep takımların oynadığı futbolun keyif vermemesi. Ersun Yanal’ın yarattığı Trabzonspor göze hoş gelen bir futbol oynatıyor ve Fenerbahçe taraftarı olmama rağmen keyifle oturup izliyorum maçlarını. Fenerbahçe – Konyaspor maçına bilet hediye edilmesine rağmen Cuma akşamını sinirlenerek geçirmemek için gitmeyeceğim. Hem Fenerbahçe hem Konyaspor’un çok sıkıcı bir futbol oynamasından dolayı maç bana cazip gelmiyor.

Kulüpler taraftarı stada çekebilmek ve marka değerini arttırmak için büyük yatırımlar yapmasa da olur. Göze hoş gelen bir futbol oynatmaları ve oyunun çok sık durmamasını sağlamaları yeterli olacaktır. İki stoper arası paslaşma sonrasında topun sağ beke atılması ve sonrasında kaleciye topun atılmasını seyretmek için para ödemekten de öte, zaman ayırmak istemiyor artık insanlar. Bu sene Trabzonspor seneyi başarılı bir sonuçla tamamlamayacak fakat oynadığı futbolla taraftarını tatmin edecek. Trabzonspor maçları bir süredir boş tribünlere oynanıyordu ama güzel futboldan dolayı yeniden stadyum dolacak. Elbette benzer sözleri Sergen Yalçın’ın Kayserispor’u için de söylenebilir. Kayserispor yönetimi geçmişte stadyuma taraftar çekmek için döner ve ayran hediye etmek yerine göze hoş gelen futbol oynatmayı tercih etseydi, bugün daha farklı bir Kayserispor’dan bahsediyor olacaktık.

İran’da son şah Muhammed Rıza

Futbol ve Taraftar

İngiliz futbolunda bir takım, 90 dakika boyunca maçı soğutmaya çalışır ise maçtan puan dahi alsa kendi taraftarından ve medyadan tepki görür. Oysa Trabzonspor ile Alanya’nın oynadığı karşılaşmada Alanyaspor’un amacı futbol değil, kaleci 30. dakikadan itibaren maçı soğutmaya ve yuvarlanmaya başladı. Karşılaşma 0-0 bittiğinde ise Alanyaspor taraftarı ve spor medyası Alanyaspor kalecisini göklere çıkardı. Futbolun gelişmesi için futbolun oynanmasına sahada engel olan tüm unsurlar futbolseverler ve yöneticiler tarafından istenmeyen görüntüler olarak kabul edilmeli.

Futbolseverlere müşteri muamelesi yapan kulüpler, müşteri olarak gördüğü insanlara verdiği paranın karşılığı olan hizmeti verirken de aynı profesyonellikte ve ticari ilişki içerisinde olması gerekiyor. Stadyumda sosisli veya köfte yemek istediğinde 10 TL veren bir taraftarın izlediği futbol olarak da müşteri olarak görülmesi gerekiyor. Taraftara güzel futbol sunmamak ve sonra iyi gün taraftarı diye çemkirmek hiç kimsenin hakkı değil. Sahada ne yaptığını düşünmeden dolaşan ve yan pas yapan futbolcuları izlemeye hiç kimse mecbur değil.

Facebook sayfamızı takip ediniz:

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

Bayram, Yalnızlığa Baş Kaldırıdır

Referandumda neden hayır diyeceğim

Referandumda Neden Hayır Diyeceğim

Öncelikle bu sene yapılacak olan referandum hakkında birkaç kaygımı açıklamak istiyorum. Referandum, Recep Tayyip Erdoğan’ı desteklemek veyahut desteklememek üzerinden değerlendirilmemeli. Referandumda oyu belirlerken desteklenen partinin referandumdaki tavrı dikkate alınmamalıdır. Türkiye’nin gelecekteki yönetim şeklini belirleyecek bir referandumun arefesindeyiz. Referandumda neden hayır diyeceğim sorusunun yanıtlarını sizlere madde madde açıklayarak anlatacağım. Herhangi bir siyasi partinin gücünü değil, Türkiye’nin onlarca sene sonrasını oylayacağız. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak sizlerden ricam, Anayasa maddelerinin tamamını okumanız ve son cümleye dek beklemenizdir.

Referandumda Neden Hayır Diyeceğim

Anayasa’nın 9. Maddesi’nde bir değişiklik yapılacak. “Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır.” yerine “Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.” getirilecek. Bu maddede herhangi bir sıkıntı görmüyorum ve bu maddeden dolayı herhangi bir kaygım yok.

Anayasa’nın 75. Maddesi‘nde 550 olarak belirtilen Milletvekili sayısı referandum ile 600’e çıkartılacak. 600’e çıkartılması veya 550’de kalması arasında önemli bir fark öngöremiyorum. Bu madde hakkında herhangi bir kaygım yok.

Anayasa’nın 76. Maddesi‘nde “Yirmibeş yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir.(1) En az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmamış olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar” bölümünde değişikliğe gidiliyor. ”

18 yaş

Onsekiz yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir.(1) En az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, (Değişik ibare: 27/12/2002-4777/1 md.) terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler. olarak değiştirilecek referandumdan “EVET” çıkar ise. Milletvekili seçilebilmek için alt limit 25’ten 18’e düşürülüyor. 18 yaşında deneyimsiz bir genç, devlet yönetiminde yeterli seviyede olamaz. Geçmişte bunun örneklerini de tarihimizde yaşadık. Gençler için güç zehirlenmesi büyük tehlikeler içerir. Osmanlı Devleti‘nin son yıllarında iktidarı ele geçiren Enver Paşa‘nın genç olmasından dolayı büyük hatalar yaptığını unutmamak gerekir. Devlet yönetimi, deneyim ve sakin kalabilmeyi gerektirir. 18 yaşında bir gencin zihinsel açıdan bu yeterlilikte olamayacağını bir kenara bıraksak dahi, 18 yaşında bir insan bilgi birikimi açısından olgunluk döneminde değildir. Kısaca 18 yaşında bir genç bilgi yatırımı yapma aşamasındadır. Lakin devlet yönetimi yatırımı faaliyete geçirme yeridir. Henüz çiğ bir meyveyi tabağa koymaktan farksızdır 18 yaşında bir milletvekiline mecliste yer vermek. Gelecekte devlete önemli katkılar sağlayabilecek yetenekli ve donanımlı bir devlet adamını henüz 18’inde getirmek, bu değerin de kaybedilmesine neden olur. Amerikan Dış Politikası’nda büyük bir önem arz eden Henry Kissinger 18 yaşındayken ABD tarafından aktif olarak kullanılsaydı, büyük bir hüsran yaşatırdı ve Kissinger’ı ABD kaybederdi.

77. madde ve neden hayır diyeceğim?

Anayasa’nın 77. Maddesi de değişiklik öngörülen maddeler arasında. ” Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimleri dört yılda bir yapılır.  Meclis, bu süre dolmadan seçimin yenilenmesine karar verebileceği gibi, Anayasada belirtilen şartlar altında Cumhurbaşkanınca verilecek karara göre de seçimler yenilenir. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir. Yenilenmesine karar verilen Meclisin yetkileri, yeni Meclisin seçilmesine kadar sürer.” Bu madde tamamen değiştiriliyor. “Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir aynı günde yapılır. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir. Cumhurbaşkanlığı seçiminde birinci oylamada gerekli çoğunluğun sağlanamaması halinde 101 inci maddedeki usule göre ikinci oylama yapılır.” olarak değiştiriliyor. Geçmişte TBMM 5 senede bir yenileniyordu ve AK Parti döneminde 4 seneye indirilmişti. Şimdi ise yeniden 5 seneye çıkartılıyor ve Cumhurbaşkanı(Devlet Başkanı) Seçimi ile aynı gün yapılıyor. Parlemento ve Hükümet olacak olan Devlet Başkanı‘nın aynı gün seçilmesi büyük bir muamma oluşturuyor. Meclis seçimlerinin veya Devlet Başkanı seçiminin arka planda kalması gibi bir durum söz konusu olabilir ki yetki gereği Başkanlık daha cazip olduğu için Meclis seçimleri arka plana itilecektir. Meclis’te liyakat sorunu daha fazla karşımıza gelebilir değişiklik sonrasında. Ek olarak, siyasi atmosfer gereği her iki devlet organı da aynı kesimden olacağı için tek sesli bir yönetim biçimi olur. Toplumda yalnızca tek bir siyasi elitin devleti yönetmesi, toplumun geriye kalanının uzun vadede Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne aidiyet sorunu yaşamasına neden olur. Devlet ile toplumu birbirinden uzaklaşmasına neden olacak.

87. Madde ve neden hayır diyeceğim?

Anayasa’nın 87. Maddesi‘nde de önemli değişiklikler öngörülüyor. “Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek; milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak” maddesinde “Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek” yetkisi kaldırılıyor. Kısa ve net bir şekilde “Meclis’in Hükümet’i denetleme yetkisi alınıyor.” Denetlenemeyen bir Hükümet’in olması, ileride tehlikeli insanların ellerinde Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yerle bir edilmesine neden olabilir.

Anayasa’nın 89. Maddesi‘nde “Türkiye Büyük Millet Meclisi, geri gönderilen kanunu aynen kabul ederse, kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır; Meclis, geri gönderilen kanunda yeni bir değişiklik yaparsa, Cumhurbaşkanı değiştirilen kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir.” deniyor. Ancak yeni anayasa taslağına göre Cumhurbaşkanı bir maddeyi reddettiğinde tekrardan Cumhurbaşkanı’na gelebilmesi için Salt çoğunluğun yarısından fazlasının kabul etmiş olması gerekiyor. Kısacası, Cumhurbaşkanı istemiyorsa Meclis’in bir maddeyi geçirebilmesi için 301 Milletvekili’nin kabul etmesi gerekiyor. Meclis iradesinin zincirle bağlanmasından hiçbir farkı yoktur bu maddenin. Cumhurbaşkanı kabul etmediği sürece Meclis’ten maddenin geçemeyeceği anlamına gelir. Daha evvel İsrail’de Cumhurbaşkanı ile Meclis farkı partilerden olmuştu ve bu madde sebebiyle İsrail’de de büyük sıkıntılar yaşandı. Cumhurbaşkanı, Meclis’i iş yapamaz hale getirebilir bu madde nedeniyle.

93. Madde

Anayasa’nın 93. Maddesi‘nde yapılan değişiklik Meclis’i ve Halkın Egemenliği’ni küçük gören bir takım değişiklikler içeriyor. Mevcut Anayasa’da “Meclis, bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir; ara verme veya tatil sırasında, doğrudan doğruya veya Bakanlar Kurulunun istemi üzerine, Cumhurbaşkanınca toplantıya çağrılır.” Bu maddeye göre Meclis ve Meclis’in bünyesinden çıkan Bakanlar tarafından Meclis’in toplanması talep edilebilir ve gerçekleştirilebilir veya Meclis’in ara vermesi kararı alınabilir. Ancak yapılan değişiklik ile “doğrudan doğruya veya Bakanlar Kurulunun istemi üzerine” bölümü kaldırılıyor ve sadece Cumhurbaşkanı’nın talebi üzerine Meclis’in toplanabileceği ve Meclis’in ara verebileceğini belirtiyor. Bu maddede öngörülen değişikliğe göre, Cumhurbaşkanı’nın talebiyle Meclis ara verebiliyor, bu durum ise Meclis’in üzerinde bir Cumhurbaşkanı tehdidi yaratıyor. Meclis’in çıkaracağı maddeleri kendi siyasi görüşüne yakın hissetmeyen kötü niyetli bir Cumhurbaşkanı bu maddeyi kötüye kullanabilir ve Meclis’in ara vermesine karar verebilir. Bir gün Diktatör olma yoluna giren bir Cumhurbaşkanı, Türkiye’de milletin iradesini ortadan kaldırabilir bu yetkiyi kötüye kullanarak. Herhangi bir insana bu yetkiyi vermek, bugün bir sorun yaratmasa dahi bir gün elbet kötüye kullanan olacağı için Türkiye veya herhangi devlette halka zulmün yolunu açar.

98. madde

Referandumda neden hayır diyeceğim? Anayasa’nın 98. Maddesi‘nde Türkiye Cumhuriyeti’nde Meclis’in Hükümet’i denetleme yolları belirtiliyor. “Türkiye Büyük Millet Meclisi; meclis araştırması, genel görüşme, meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanır.Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemeden ibarettir.” Ancak değişiklik ile birlikte maddenin başlığındaki “TBMM’nin bilgi edinme ve denetim yolları” kaldırılmak isteniyor. Meclis’in Hükümet’i denetleyecek herhangi bir başlığın olmaması, TBMM’nin Hükümet’i denetleyebileceği herhangi bir Anayasa başlığının olmamasına neden oluyor, bu durum ise Hükümet’in denetimden uzaklaşmasına neden olacak. 

101. madde

Referandumda neden hayır diyeceğim? Anayasa’nın 101. Maddesi Cumhurbaşkanı hakkında belirlemeleri içeriyor. “Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş ve yüksek öğrenim yapmış Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Cumhurbaşkanlığına Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi yirmi milletvekilinin yazılı teklifi ile mümkündür. Ayrıca, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında yüzde onu geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilir. Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.” Maddenin başlığındaki Cumhurbaşkanı’nın Niteliği ve Tarafsızlığı kaldırılmak isteniyor. Bu maddenin kaldırılmasıyla birlikte Cumhurbaşkanı, Siyasi Parti Lideri ve Cumhurbaşkanı sıfatını aynı anda taşıyabilecek ve Cumhurbaşkanı nitelikleri ve tarafsızlığı belirginlikten uzaklaşacak. 20 Milletvekili imzası ile Cumhurbaşkanı Adayı çıkartılabilir cümlesinin yerine Siyasi Parti Grupları ibaresinin yerine getirilmek istenmesi Milletvekilleri’ni siyasi partilerin el kaldırıp, indiren işlevsiz kuklaları haline getirir. Partilerin Cumhurbaşkanı Adayı belirleyeceği ve Cumhurbaşkanı’nın Partili olması durumunda Cumhurbaşkanı’nın bütünleştirici rolü ortadan kalkıyor. Bir siyasi partinin lideri olan ve partisini iktidara getirmeye veya iktidarda tutmaya çalışan bir Cumhurbaşkanı, halkın tamamını temsil edemez ve orta vadede Türkiye’nin bölünmesine neden olabilir.

104. madde

Referandumda neden hayır diyeceğim? Anayasa’nın 104. Maddesi‘nde Cumhurbaşkanı’nın Görev Tanımı yapılıyor. Bu maddede ise baştan sona bir değişim söz konusu. Mevcut Anayasa’da Cumhurbaşkanı’nın görevi, “Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Bu sıfatla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder; Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetir.” Anayasa taslağında “Cumhurbaşkanı Meclis’e İç ve Dış Politika hakkında mesaj verir” deniyor. Ek olarak, geçmişte Bakanlar Kurulu’nun yetkileri dahilinde olan Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi Cumhurbaşkanı’na veriliyor. KHK’lar tarafından yönetilen ülkelerde demokrasiden söz etmek zordur. KHK yetkisinin tek bir insana verilmesi kötü niyetli insanların devleti ele geçirilmesi için tehlikeli bir silahtır. Örneğin, görevini kötüye kullanan bir Cumhurbaşkanı, KHK’lar aracılığı ile Meclis’i işlevsiz hale getirebilir veya insanların ibadetlerini dahi kısıtlama hakkını elde edebilir. Mevcut koşulda böyle bir durum söz konusu olmasa dahi, gelecekte bu yetkinin varlığı toplumun özgürlüğünü ve haklarını tehdit ediyor.

105. madde

Referandumda neden hayır diyeceğim? Anayasa’nın 105. Maddesi‘nde de değişiklik talep ediliyor. Cumhurbaşkanı’nın Sorumluluk ve Sorumsuzluk Hali başlığı yerini Cumhurbaşkanı’nın Cezai Sorumluluğu başlığına bırakıyor. Talep edilen değişiklikler gerçekleşirse mevcut Anayasa’daki “Kişisel Suçlar” ve “Görev Suçları” ayrımı ortadan kalkıyor. Bu ayrımın ortadan kalkması ise Cumhurbaşkanı’nın denetlenebilmesi ve ortaya çıkan bir suçta yargılanabilmesinin önünde büyük bir engel teşkil ediyor. İleride bir Cumhurbaşkanı’nın Türkiye Cumhuriyeti’nin hak ve servetini bir başka ülkeye pazarlaması durumunda yargılanması gibi, bir cinayet veya trafik kazasına karışması durumunda da 400 Milletvekili‘nin onayı ile yargılanabilecek. Meclis’te 3’te 2 çoğunluk olmadan Cumhurbaşkanı’na yargının önünün dahi açılamamasının taşıdığı riskleri açıklayacağım. Cumhurbaşkanlığı makamının gelecekte kötü emellere sahip insanların eline geçmesiyle Türkiye Cumhuriyeti’nin sonu olabilir. Görev süresi tamamlandığında dahi Cumhurbaşkanı’nın yargılanma korkusundan uzak olması, Cumhurbaşkanlığı makamının kötüye kullanılmasını önünü açar ve Türkiye’yi yolsuzluk, ihanet, savaş ve iç savaş bataklığına sürükler. Herhangi bir insanın bu denetimsizliğe ve hukuki sorumsuzluğa sahip olması, insan doğasına aykırıdır. Geçmişte Osmanlı Devleti‘nde Enver Paşa‘nın yaşattıklarından çok daha travmatik acılara gebe bırakılırız.

106. madde

Referandumda neden hayır diyeceğim? Anayasa’nın 106. MAddesi‘nde Cumhurbaşkanı’nın yurtdışında olduğu dönemde vekaleten yerine kimin görev yapacağı ve çeşitli nedenlerle Cumhurbaşkanı’nın olmayışı durumunda neler olacağı düzenlenmiştir. Referanduma gidecek olan Anayasa taslağına göre, Cumhurbaşkanı’na vekaleten görevi Meclis Başkanı üstlenmeyecektir. Mevcut Anayasa’daki “Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde de yenisi seçilinceye kadar, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Cumhurbaşkanlığına vekillik eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.” hükmünün kaldırılması isteniyor. Milli İrade’nin seçtiği Cumhurbaşkanı yerine vekaleten Milli İrade‘nin seçtiği Meclis’in başı olan Meclis Başkanı yerine “atanmış” Cumhurbaşkanı Yardımcısı görev yapacaktır. Uzun bir süre demokrasi mücadelesi veren Türkiye’de milletin iradesinde yetki alınarak “Atanmış” bir bürokrata yetkinin verilmesi, milletin yok sayılmasıdır. Türkiye uzun bir süre atanmışlar ile seçilmişler arasında mücadeleye sahne oldu. Bu madde ile birlikte Atanmışlar büyük bir zafer elde edecektir ve Milli İrade yok sayılacaktır.

116. madde

Referandumda neden hayır diyeceğim? Anayasa’nın 116. Maddesi‘nde hangi durumlarda seçime gidileceği belirtilmiştir. Yapılması öngörülen değişiklik ile birlikte seçime gidilmesinin kararı alınmasında Meclis’in vasfı azaltılıyor. 400 Milletvekili’nin talebi halinde yeniden seçim kararı alınabilir ama mevcut Anayasa’da Bakanlar Kurulu veya Başbakan güvenoyu alamaması durumunda hükümet kurulamazsa erken seçime Meclis’in iradesi ile gidilebilir. Ancak yeni taslağa göre, Meclis’te 400 Milletvekili’nin yeniden seçim kararı alması ile tek bir kişi olan Cumhurbaşkanı’nın keyfi bir seçim kararı alabilmesi eşdeğer tutulmuştur. Büyük tehlikelere gebe bu talep Türkiye’nin geleceğine dinamit koyan maddeler arasındadır. Örneğin, 2002 yılında AK Parti Meclis’te çoğunluğu elde ettiğinde Cumhurbaşkanı AK Parti karşıtı kesimden olması durumunda seçimleri yenileme kararı alabilirdi ve AK Parti’nin elde ettiği zaferi tersine çevirebilirlerdi. Böyle genişleri sınır yetkiler, toplumda yetki ve görevlerin denk dağılmasının önünde büyük bir engel oluşturur. Anti-demokratik zihniyetteki bir siyasetçi ülkeyi siyasi ve ekonomik kaosa sürükleyebilir.

119. madde

Referandumda neden hayır diyeceğim? Anayasa’nın 119. Maddesi‘nde Olağanüstü Hal, Sıkıyönetim ve Seferberlik ilan edilmesinin yöntemi belirlenmiştir. “Tabii afet, tehlikeli salgın hastalıklar veya ağır ekonomik bunalım hallerinde, Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir.” Yeni Anayasa taslağına göre OHAL ilan etme yetkisi tek bir kişiye verilmesi talep ediliyor. Meclis’i tatil etme yetkisine sahip bir Cumhurbaşkanı’nın OHAL ilanını onaylamayacak bir Meclis büyük bir tehlike altındadır. Cumhurbaşkanı’nın talepleri karşısında Meclis’e ara verme tehdidi yapılabilir. Meclis’in varlığından rahatsız ve despot bir Cumhurbaşkanı göreve gelirse Meclis’e ara verme yöntemi ile ülkedeki siyasi tek erk olma kuvvetini elinde bulundurabilir ve kurumları tek bir yerden ele geçirebilir. Böyle bir yetkiyi ele geçirmek adına uluslararası ajanların Türk siyasetinde cirit atmak için daha fazla sebebi olabilir. Destekledikleri bir adayı Cumhurbaşkanı edebilmek adına verecekleri mücadelenin bir gün başarılı olması durumunda bir gecede tek kurşun sıkmadan Türkiye’yi ele geçirebilirler bu yetkilerle.

YARGI HAKKINDA MADDELER

Referandumda neden hayır diyeceğim? Anayasa’nın 142. Maddesi ile Mahkeme kuruluşu ile ilgili düzenleme vardır. Mevcut maddeye ek olarak, “Disiplin mahkemeleri dışında askeri mahkemeler kurulamaz. Ancak, savaş halinde asker kişilerin görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askeri mahkemeler kurulabilir.” ilave edilmiştir. Bu değişikliğe olumlu yaklaşıyorum. Savaş halleri dışında yargılamaların askeri olmamasının adalet ve sivil kuvvetlerin varlığı açıdan önemli olduğu düşüncesindeyim.

146. madde

Anayasa’nın 146. Maddesi‘nde Anayasa Mahkemesi Üyeleri ile ilgili düzenlemeler yapar. Mevcut üye atamalarında herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Yalnızca 17 olan Anayasa Mahkemesi’nin üyesi sayısı, 15’e düşürülüyor. Cumhurbaşkanı yetkilerindeki değişim ve parti görevine devam ediyor olması Cumhurbaşkanı’nın Anayasa Mahkemesi’nin hakimi olmasına neden oluyor. Cumhurbaşkanı, yeni Anayasa paketine göre Meclis denetiminden ve kontrolünden uzak. Buna ek olarak, Anayasa Mahkemesi’nin de Cumhurbaşkanı tarafından belirleniyor olması, Cumhurbaşkanı’nı denetimden tamamen uzaklaştırıyor. Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen YÖK’ün belirleyeceği adaylar da Cumhurbaşkanı nüfuzunda olacaktır, Cumhurbaşkanı olarak belirlediği üyeler dışında Meclis’te de Cumhurbaşkanı’nın siyasi partisi hakim kuvvet ise o sıfatı ile de üyeleri belirleyeceği için Anayasa Mahkemesi‘ni işlevsiz hale getiren bir madde. Gelecekte rakip devletler tarafından Türk siyasetinde kontrol altında tutulan bir siyasetçi Cumhurbaşkanlığı makamına ulaşırsa bir daha kendisinden ve destekleyen ülkelerden Türkiye’yi kurtaramayız. İç savaş ve kan dışında hiçbir yol bizleri kötü niyetli ajanlardan ve diktatörlerden kurtaramaz.

Yargı hakkında maddeler! Referandumda neden hayır diyeceğim?

Referandumda neden hayır diyeceğim? Anayasa’nın 159. Maddesi‘nde Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu hakkında düzenlemeler vardır. Anayasa Taslağı’nda Yüksek kelimesi kurulun adından kaldırılmıştır. Bu madde teorik olarak herhangi bir değişiklik içermemektedir.  Yargı’nın felsefesi gereği Meclis ve Hükümet’i denetleme ve kararı bozma yetkisi vardır ve Yüksek kelimesi ile bu siyasetüstü görev vurgulanır ama bu vurgunun kaldırılması felsefi açıdan Yargı tarafsızlığı anlayışını gölgeler. Anayasa’nın 9. maddesinde vurgulanan yargının tarafsızlığı ve bağımsızlığı bu madde ile yok ediliyor. 13 üyesinin 5 tanesi doğrudan Cumhurbaşkanı, 1 tanesi Cumhurbaşkanı’nın atadığı Adalet Bakanı ve onun atadığı Adalet Bakanı Müsteşarı olduğuna bakılınca 13 üyeli HSYK’nın 7’si Cumhurbaşkanı tarafından atandığı için Hükümet’in yargılanamaz ve denetlenemez bir kimliğe bürünmesine neden olur.

Yargı ve Cumhurbaşkanı

Referandumda “EVET” çıkması durumunda Yargı’nın Cumhurbaşkanı’nın bürokratları olmaktan öteye gidemeyeceği bir sistem gelecektir. Bir defa iktidara gelen siyasetçinin iktidarı bırakmama ve Anayasa’yı ihlal ederek yönetimi terk etmeyerek devam etmesi gibi bir durum ile karşılaşırsak buna engel olabilecek bir Yargı ve Meclis olmayacak. İslam karşıtı bir siyasetçinin bir gece seçimden zaferle ayrılması sonrası Türkiye’de ölene dek hüküm sürebileceği bir düzeni hiçbir Müslüman’ın isteyeceğini düşünmüyorum. Bir başka açıdan bakarsak, Türk düşmanı bir siyasetçinin iktidarı zapt ederek Türk milli kimliğini ve kültürünü yok edecek sistematik politikalarla ölene dek iktidarda kalmasını hiçbir Türk yurttaş istemeyecektir.

161. madde

Referandumda neden hayır diyeceğim? Anayasa’nın 161. Maddesi‘nde Yıllık Bütçe ile ilgili düzenlemeler ve sınırlar vardır. Yeni Anayasa Taslağı’na göre, Cumhurbaşkanı Bütçe teklifini Meclis’e sunar ve kabul edilmemesi durumunda yeniden düzenlemeye gidilir, yine sonuç alınamaz ise bir önceki senenin bütçesine enflasyon farkı eklenir ve o uygulanır. Cumhurbaşkanı’nın Meclis üzerindeki gölgesinin yeni Anayasa taslağına göre ne kadar güçlü olacağı düşünüldüğünde görevini kötüye kullanabilecek bir Cumhurbaşkanı’nın bir defa arzu ettiği bütçeyi almış olması görev süresinin sonuna kadar enflasyon farkı ile aynı bütçeyi alabilmesinin önünü açıyor.

SONUÇ OLARAK HAYIR

Referandumda neden hayır diyeceğim sorusunun yanıtını Anayasa madde değişiklik önerilerini madde madde değerlendirerek açıkladım. Anayasa değişikliğinde oyumun HAYIR olmasının nedeni herhangi bir şahıs veya siyasi görüş ile ilgili değildir. Türkiye mevcut siyasi gücün otoritesini oylamayacak, Türkiye’nin gelecekteki iktidarlarını ve yetkilerini oylayacak. Mevcut iktidar partisine oy veren yurttaşlarımızdan oy kullanırken destekledikleri partinin tutumunu değil, gelecekte görevini kötüye kullanabilecek bir iktidar ile ne kadar büyük bir zarar görülebileceği ihtimaliyle oy kullanmaları gerekir. Yapılacak olan referandumun AK Parti, Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi veyahut diğer partiler ile alakası yoktur. İktidara gelmesini istediğimiz siyasi partiyi değil, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin geleceğini oylayacağız. Referandumda kullanacağımız oy, Türkiye’yi nerelere sürükleme ihtimaline sahip olabilir, bunları değerlendirerek oy kullanalım. Onlarca sene sonra evladımın zulüm görmesi ihtimalinin ortaya çıkmaması için HAYIR oyu kullanacağım.

Bayram, Yalnızlığa Baş Kaldırıdır

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

Donald Trump Dönemi

Donald Trump Dönemi

Uluslararası Politika odaklı Amerika Birleşik Devletleri, özünden uzaklaşmıştı. 1. Dünya Savaşı da, 2. Dünya Savaşı da Amerika Birleşik Devletleri açısından Eski Dünya‘nın meseleleri olarak görülüyordu. Nitekim, her iki savaşa da Amerika Birleşik Devletleri sonradan müdahil olarak liberal düzeni koruma gereği duyduğu için mecburen girmek zorunda kaldı. İkinci Dünya Savaşı sonrasındaysa Sovyet Rusya tehlikesi, Amerika Birleşik Devletleri’ni özünden kopmak zorunda kalmıştı. ABD’de bu politikaların içerideki tepkilerine kulak veren bir siyasetçi ortaya çıktı. O isim Donald Trump oldu. Trump Dönemi hem ABD hem dünya için revizyonlarla dolu bir dönem olacak.

Trump Dönemi ve Amerikan Politikası

Donald Trump, Başkanlık süreci boyunca Amerika Birleşik Devletleri’ni bürokrasiyle mücadele ederek de olsa şekillendirecek, son nefesine dek bu böyle olacak. Amerika Birleşik Devletleri yeniden iç pazarına ve iç politikalarına yönelecek. Orta Doğu’da sınırları belirlemek ve emperyalizmin fedaisi olmaktan öte, vatandaşın kaygılarına odaklanan bir devlet haline gelmeyi hedefliyor. Donald Trump, bir kumar oynamadı. Aksine Donald Trump halkın taleplerini doğru okumayı başardı ve cesurca bunu dillendirdi. Donald Trump, “unutulan insanlar” olarak bahsettiği yerlileri yok eden, Amerikalılar kimliğini alan ve gerçek toprak sahibi haline gelenlerin kaygıları dikkate alacak. Amerika Birleşik Devletleri’nde Beyaz Amerikalılar dışında Latin Amerika kökenliler, Arap kökenliler, Afrika kökenliler sınır dışı edilecek algısı yaratılıyor ama öyle bir şey gerçekleşmeyecek. Yalnızca, Amerika Birleşik Devletleri’nde kaçak olarak çalışanların sınır dışı edileceğinden bahsediyor. Tüm devletlerin üzerine düşen görevlerden birisini yerine getireceğini vaat ediyor yalnızca. Geçmişte Recep Tayyip Erdoğan da Türkiye’de kaçak çalışan Ermenilerin sınır dışı edilmesinden bahsetmişti.

Donald Trump, kimlik inşaası ve kalkınma odaklı politikalarla Başkanlık sürecini tamamlayacaktır. İç yatırımlara ABD’nin yönelmesi, uluslararası piyasada “Dolar Krizi” habercisi olarak yorumlanabilir. Çin’in iç piyasaya yönelik yatırımlarının ve üretimlerinin artması, Çin‘in büyük bir sarsıntı yaşamadan yoluna devam edebilmesini sağlayacaktır. Ancak Türkiye gibi sıcak para girişine muhtaç olan ülkeler için Donald Trump Dönemi hayırlara vesile olmayacaktır. Gelişmekte olan ülkelere Amerikan dolarının yatırılmasından ziyade paranın Amerikan pazarında kalmasının gündeme gelmesi dahi Türkiye ve benzeri ülkelerde korku yarattı.

Trump Dönemi ve NATO

Donald Trump, Başkan seçilmeden evvel NATO hakkında oldukça sert açıklamalar yaptı. NATO’nun işlevsizliği ve gereksizliği gündeme getirildi. Ancak bu açıklamalardan NATO’nun lağvedileceği anlamı çıkarılamaz çünkü bu konuşmadan anlaşılması gereken nokta Avrupa için güzel günlerin geride kaldığıdır. Amerika Birleşik Devletleri, NATO’nun maddi ve manevi yükünü 2. Dünya Savaşı‘ndan bu yana tek başına sırtlıyor ve Amerikan halkı için de devlet için de büyük bir yük oluyor. Avrupa ülkeleri askeri harcamaları minimum tutarak sağlık ve eğitim alanında büyük bir yol kat etti. Amerika Birleşik Devletleri, artık eski kıtanın daimi koruyucusu olarak var olma gibi bir niyete sahip değil.

Kalkınmacı bir politika izleyecek olan Amerika Birleşik Devletleri, kaba bir söylemle Avrupa’ya ne halin varsa gör tehdidini savuruyor. NATO’da artık ABD tek başına yükü sırtlama niyetinde değil, eski kıtanın da elini taşın altına koymasını bekliyor. Adolf Hitler ve Mussolini tehditleri ortadan kaldırıldığından bu yana, Amerika Birleşik Devletleri zorunlu olarak Kapitalist ekonomik yapının ve liberal siyasal yapının bekçisi görevini üstlendi. Ancak ilk andan itibaren ABD bu durumdan hoşnut olmadı, aksine bu düzen Avrupa kıtasını askeri açıdan tembelleştirdi ve kolaya kaçmaya alıştırdı. Askeri harcamaları ABD’nin yapacağına inanarak refah odaklı bir anlayışa büründü. Amerikan halkının bu durumun sonucundan dolayı yaşadığı sıkıntıları doğru teşhis eden Trump, ABD halkının oylarını almayı başardı.

Trump’ın Başkanlık konuşması sonrasında attığı tweet ise gelecek hakkında ufak bir ipucu niteliğinde.

 

 

 

Trump Dönemi ve Suriye

Obama’nın Orta Doğu politikasında önemli bir farklılık vardı. Obama, Orta Doğu politikasında işbirliği için devletleri değil, örgütleri işbirliği için tercih etti. Türkiye’nin Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkisinin zayıflamasının altında yatan en önemli sebeplerin başında da Obama’nın bu anlayışı geliyor. Obama, Suriye’de PYD ile işbirliği yapma yoluna gitti ve bu işbirliği Türkiye’nin ABD’ye karşı güvenini zedeledi. Türkiye’nin Rusya ile son dönemlerdeki yakınlaşmasının en önemli sebeplerinden birisi ABD’nin bu tutumudur. ABD’nin doğrudan bir örgütü destekleyerek meşru devleti yok sayması, Amerika’nın itibarını zedeledi. Bunun yanında, muhalifleri Orta Doğu’da Amerika’nın piyonu durumuna düşürdü imaj açısından. Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad‘ın stratejisine ek olarak, Rusya – İran – Çin üçlüsünün pratikte işbirliklerinin tatbikatını sağladı.

Obama’nın bu yanlış politikasının sonucunda ABD açısından tehdit olabilecek üç önemli devletin birbirlerine karşı yaşadıkları güvensizlikler azaldı ve gelecekte ABD açısından sorun yaratabilir. Donald Trump ise Orta Doğu’da yeniden devletleri muhattap olarak alacaktır ve bu hamle, ABD’ye yeniden Türkiye ile yakın ilişkiler imkanı sağlayacaktır. Suriye’nin kuzey bölgelerinde PYD yerine Türkiye üzerinden silahlı mücadele yürütülme yoluna gidilebilir. Beşar Esad’sız bir Suriye planını bir kenara bırakmak, ABD açısından uluslararası bir başarısızlık olarak algılanmamalı. Aksine “MAKE AMERICA GREAT AGAIN!” politikası gereği ABD’nin içe dönüşünün sembolü olacaktır ve ABD’nin güvenilirliğini arttıracaktır. George Bush ve Obama döneminde ABD’nin kötü imajının ve güvenilmez bir devlet olduğu algısının güçlenmesi sonrası böyle bir reaksiyonun ortaya çıkması, ABD açısından bir kazanım olacaktır.

Trump Dönemi ve Rusya

Radikal İslam ve İslami terör ile mücadele konu başlığına Trump’ın yönelmiş olması, Rusya ile ortak bir noktada buluşabilme açısından önemli bir fırsat olacaktır. Dünya yeni bir Soğuk Savaş evresine mi girdi sorusunun sorulduğu ve tartışıldığı bir dönemde İslami Terör ile mücadele için Rusya ve ABD’nin birlikte hareket edebilmesi, hem ABD ekonomisi hem de küresel ekonomi açısından büyük bir önem arz ediyor. İran ile yapılan nükleer anlaşmaya Trump döneminde sadık kalınacaktır ve İran ile ilişkiler en kötü ihtimal ile stabil tutulacaktır. Astana Zirvesi, Trump Dönemi’nin nasıl olacağı ile ilgili önemli bir ipucu verecek. Astana Zirvesi sonrasında ABD – Rusya – İran üçlüsünün ortak bir noktada buluşamasa dahi kazanımlar olması, Yeni Soğuk Savaş korkusunu bir nebze olsun zayıflatacaktır ve piyasalara olumlu yönde etkisi olacaktır.

Trump Dönemi ve Recep Tayyip Erdoğan

Recep Tayyip Erdoğan, Donald Trump’ın anlaşabileceği bir insan, çünkü Donald Trump kalıcı sistemler ve düzenli ilişkiler talep eden bir Başkan olacak. Recep Tayyip Erdoğan gibi, diğer ülkelerde de uzun süre aynı isimlerin yönetmesinin Trump’ın tercihi olduğu söylenebilir. Trump’ın Özgürlük yerine Medeni kavramını kullanarak ABD’nin ilişkileri için ufak bir ipucu veriyor. Kırılgan yönetimleri olan ülkelerden ziyade devamlılığı olan siyasi liderler ile daha iyi ilişkiler kuracak. Amerika Birleşik Devletleri Başkanları özgürlük kavramına ve iyi ilişkiler kurduğu devletlerdeki özgürlüklere önem veren bir anlayışa sahipti ama Donald Trump için önemli olan devamlılık ve istikrardır.

Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye’de uzun yıllardır iktidarda olması ve toplumsal bir tabanının olmasının uzun süreli bir ilişki vaat ettiği için Trump için önemli bir yer edecektir. Fethullah Gülen’in Türkiye’ye iadesi konusunda Donald Trump’ın olası bir hamlesi Türkiye tarafını çok şaşırtmamalı. Fethullah Gülen’in Türkiye’ye iadesi için işkence yapılmaması ve cezaevi şartlarının iyileştirilmesi gibi şartlar ortaya konabilir özellikle son zamanlarda şiddet görüntülerinin basına yansımasından dolayı. Gülen’in iadesi ihtimali, Türkiye’nin Rusya ile yakınlaşmasını durdurması için önemli bir adım olabilir. Fethullah Gülen meselesi, Türkiye için imkansız olarak görünmüyor fakat bu konuda Türkiye’nin üzerine düşecek iyileştirmeleri gerçekleştirmesi gerekir.

Trump Dönemi, Türkiye ve İsrail’de istikrarlı yönetimlerin devamını sağlayacaktır. Orta Doğu’da terör örgütleri veya muhalif örgütler yerine devletlerin aktör olarak görülecek olmasından dolayı, Obama dönemindeki gibi her iki devlet de ABD ilişkilerinde sorun yaşamayacaktır. Hem İsrail’de Netenyahu, hem Türkiye’de Recep Tayyip Erdoğan, Donald Trump Dönemi’nde yerlerini sağlamlaştıracaklardır.

İlgi çekebilecek yazılar:

Modern liberalizm ve modern liberalizmin özellikleri

Tek millet muhafazakarlığı

İran dış politikası üzerinde Rusya etkisi var mı?

Bayram, Yalnızlığa baş kaldırıdır

Bayram, Yalnızlığa Baş Kaldırıdır

Bayramlaşma amacıyla konuştuğunuz akrabalarınızdan ve dostlarınızdan çok sık duyacağınız bir söz var, “eski bayramlar yok”. Aslında eski bayramlar var, “Kurban Bayramı” ve “Ramazan Bayramı” hala var. Ancak biz aynı değiliz. Artık dini ve milli özel gün hazırlıkları ve planları yok. Onların yerini bayram tatilleri aldı.

Koca bir sene boyunca yalnızlığa karşı direnen insanların tek umuduydu bayramlar. Oysa bayramlar da artık yalnızlığın sembollerinden oldu. 3 günlük bayram yok, 9 günlük bayram tatili var artık. Bu tatil fırsatı kaçmaz deniyor, ne de olsa yıllık izni kullanmadan tatile gidilebiliyor.

Bayram, baş kaldırıdır!

Zayıflayan toplumsal ve ailesel bağların onarılması için bayramlar önemli bir fırsattı. Bugünlerin klişesi olan “bayramda küslük olmaz” sözünün bir geçerliliği vardı. Birbirini görünce yolunu değiştiren insanlar dahi bayramlarda bir araya gelebiliyordu. Bayramların böyle bir misyonu kalmadı. Türkiye’de modernite, toplumsal bağları eritmeyi başardı. Muhafazakarlaşmaktan bahsedilen bir dönemde tam aksine yozlaşmanın doruklarına ulaşıldı.

Bayramda hazırlık yapan büyüklerinizi ziyarete gidin, onların yaptığı hazırlıkları yok saymayın. Tatile elbet gidersiniz ama hazırlık yapan büyükleriniz gün gelecek bu dünyada olmayacak.

Mert Birgören İlk Hikaye!

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

Demokrasi ve Şehitler Mitingi

Demokrasi ve Şehitler Türkiye’nin Geleceği

Türkiye 7 Ağustos 2016’da bir tarih yazdı. 15 Temmuz’da darbenin püskürtülmesinden sonra ortaya çıkan en büyük gelişme 7 Ağustos’ta Türkiye’nin birlik ve beraberliği oldu. Türkiye’nin milli iradesinin tecellisine darbe vurulmaya çalışıldı. Ancak TSK içerisindeki demokrat askerler, Emniyet içerisindeki darbe karşıtları ve halk darbeye karşı dik duruş sergiledi. Demokrasi ve Şehitler Mitingi’nde Türkiye’nin gelecek senelerinin kodları belli oldu.

Demokrasi ve Şehitler Mitingi

Türkiye’de darbenin ardından yeni bir siyasi atmosfere kavuştu. İç politikada yaşanan gerginlikler ve kutuplaşmalar son buldu. Farklı cephelerde olduğunu zanneden AK Parti, CHP ve MHP tabanı aynı tabanda buluşmayı başardı. Türkiye’nin ortak nokta olduğu her kesim tarafından idrak edilebildi. Özellikle 2011 Genel Seçimleri sonrasında tutumunu sertleştiren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yaptığı hatayı fark etti ve Türkiye’nin tüm kesimlerini kucakladı. 7 Ağustos Demokrasi ve Şehitler Mitingi ise bu tutum değişikliğinin ilanı olarak algılanabilir. Kemal Kılıçdaroğlu ilk daveti kabul etmese dahi, birlik ve beraberlik adına bir kez daha Kılıçdaroğlu’na davette bulunarak samimi bir davet olduğunun mesajını verdi ve CHP saflarını iyi niyetine inandırdı.

Recep Tayyip Erdoğan’ın samimiyetinin yanı sıra, Kemal Kılıçdaroğlu ve Devlet Bahçeli’nin samimi tutumu da Yenikapı’daki birlikteliği taçlandırdı.  Kemal Kılıçdaroğlu yaptığı konuşmada suçlayıcı ve agrasif bir tutum sergilemedi. Aksine yapıcı ve birleştirici bir konuşma yaptı. Geçmişte yapılan hatalardan bahsetti ve bundan sonrasında aynı hatalara düşülmemesi gerektiğini vurguladı. Geçmişte hatalar yapıldı fakat biz bugün beraberiz ve yarınları hep beraber inşa edeceğiz mesajı verdi.

Hakimiyet Milletindir

Mustafa Kemal Atatürk’ün “Hakimiyet Milletindir “ sözü Türk Siyaseti’nin gelecekteki ilkeleri arasında yer alacak. Artık millet hakimiyetinin ne kadar önemli olduğu konusunda tüm siyasi partiler birbirinin söylemlerine güveniyor. Bugünden sonra siyasi partiler birbirlerini darbeyi desteklemekle ve vesayeti savunmakla suçlayamayacak. 15 Temmuz gecesi TBMM bombalanırken AK Parti, CHP ve MHP milletvekilleri hep beraber milli iradeyi koruyabilmek adına mecliste kalarak ölümü göze aldılar. 15 Temmuz 2016 sonrasında meclisteki siyasi partiler birbirlerine karşı daha az şüpheyle yaklaşacaklar.

CHP’de ilçe yönetimleri dahi Yenikapı’daki Demokrasi ve Şehitler Mitingi’ne katılım gösterdi. Eski Şişli Belediye Başkanı “Mustafa Sarıgül” ve Şişli İlçe Meclis üyesi “Emir Sarıgül”, Şişli’yi Yenikapı Mitingi’ne davet etti. Hep beraber Türkiye olduğumuzun mesajını verdiler topluma. CHP içerisinde Sarıgül’ün ne kadar önemli bir unsur olduğu ve Genel Merkez için bir güvence olduğu anlaşıldı. Kemal Kılıçdaroğlu’nun ve ekibinin Yenikapı’ya gitme kararını açıklaması sonrası Sarıgül büyük bir destek verdi  ve Kemal Kılıçdaroğlu’nun tabana karşı daha güçlü olabilmesini sağladı. CHP, Mustafa Sarıgül’e güvenmenin ne kadar doğru bir hamle olduğunu bir kez daha görme fırsatı buldu. Yenikapı Demokrasi ve Şehitler Mitingi, CHP içerisinde birlik ve güven konusunda bir fırsat oldu.

15 Temmuz 2016’da ve sonrasında sosyal medya konusunda herhangi bir kısıtlama yaşanmadı. Türkiye’de yayın yasağı ve interneti yavaşlatmanın Türkiye’nin çıkarına olmadığı ve halkın haberdar edilmesinin ülkenin çıkarına olduğu fark edildi. 15 Temmuz 2016 sonrasında internet yavaşlatma ve yayın yasağı gibi yöntemlere başvurmayı talep eden siyasetçilerin iyi niyetinden şüphe edilmesi gerektiğini AK Parti de, CHP de öğrenmiş oldu.

Türkiye, İç Politika’da büyük değişimler yaşanacağının sinyalleri verildiği gibi, Türk Dış Politikası’nda da köklü değişimler yaşanabileceğinin sinyalleri hem Başbakanlık, hem Cumhurbaşkanlığı tarafından hissettirildi. Türkiye’nin ABD ve AB’ye karşı güveni ve yakınlığı her geçen gün azalacak. Geçmişte de dile getirdiğim gibi Rusya ve İran ile yakınlaşmalar hız kazanacak. İncirlik Üssü konusunda AK Parti tabanının tepkili olması ve bu tepkinin desteklenmesi, Türk Dış Politikası’na değişimin ayak seslerinden birisi olarak algılanabilir. Bunun dışında, Başbakanlık Resmi Hesabı’ndan Fethullah Gülen Terör Örgütü gibi, örgütün arkasındaki güçlerinde vurgulanması Türkiye için Batı odaklı politikaların dondurulacağının sinyalleri olarak okunabilir.

Demokrasi ve Şehitler Mitingi’nde idam vurgusu ise kaygı duyulacak bir konu olarak göze çarptı. Geçmişte kumpaslar sonucu insanların neredeyse vatan haini ilan edildiği bir ülkede hukuk reformu gerektiği şüphesizdir. Örnek vermek gerekir ise, Türkiye’de idam cezası olsaydı Ergenekon ve Balyoz’da yargılananlar ve kumpasın mağdurları idam edildikleri için bugün mezarları başında anılacaktı. Gelecekte olası bir hukuksuzlukta temyizi olmayan idam cezası gibi yöntemler toplum vicdanını yaralayacaktır.

 

1993’de katledildiği güne dek Uğur Mumcu bugünlerden bahsetmişti ve bu sebep ile kalleşlerin bombalarıyla öldürüldü. Birçok gazeteci ve CHP milletvekili Fethullah Gülen Cemaati’nin devlete sızmasının tehlikeli olduğunu vurgulamıştı. Ancak geçmişte AK Parti tarafından bu tehlike göz ardı edildi. Fethullah Gülen ve haşhaşileri gibi gelecekte devlete sızması için yeni cemaatlerin, siyasi yapıların veya örgütlerin sızmaması için devlet kadrolarının adaletli bir şekilde dağıtılması gerektiğini Türkiye olarak acı bir şekilde deneyimledik. Bir daha benzer bir sıkıntı yaşamamak için geçmişimizle ve birbirimizle barışarak bu zorlu süreci geride bırakmalıyız.

Deniz Güler William Wallace

Kitle Hareketleri Üzerine

 Sir William Wallace’ı harekete geçiren neydi? İskoçya neden bu şövalyeyi takip etti? Sir Wallace’ı takip eden bu politik kitlenin amacı neydi de hayatlarını ortaya koydular? Sir William Wallace ve şahsi ihtirasları, İskoç toplumunun arzuları ile nasıl birleşti? Daha sonra bu İskoç kitle hareketi nasıl oldu da Birleşik Krallığı tehdit eder hale geldi? Peki ya Maximilien Robespierre’in biyografisi hakkında neler düşünüyorsunuz? Fransızlar devrim yıllarınca Robespierre’i nasıl yorumlardı sizce? Fransızların zihninde nasıl bu kadar yükselebildi? Terör çağını nasıl başlattı bu adam? “Terörizm” kavramsallaştırmasında Robespierre’in yaşamının önemli bir yeri olduğunu biliyorsunuzdur. Robespierre’in burjuvaziye olan başkaldırısı hangi koşullarda binlerce Fransızı peşinde sürükledi? Yoksa tarihte yine bir adamın şahsi uğraşısı ,tıpkı Sir William Wallace örneğinde olduğu gibi, toplumun arzularıyla mı birleşiyordu? Mahatma Gandhi’nin öncülük ettiği Sivil İtaatsizlik hareketi hakkında neleri anımsadınız?

William Wallace ve Martin Luther King

Martin Luther King Washington’a neden yürüdü arkasındaki kitlelerle, nasıl yürüdü? Ünlü “Bir hayalim var!” konuşması nasıl oldu da kitleleri coşkuya kattı? Emsalleri ziyadesiyle arttırmak mümkün de aslında sorulabilecek basit bir soru var burada, limitsiz, dinamik ve kümülatif bir soru; yüzlerce, binlerce, hatta milyonlarca insan nasıl oluyor da bir araya gelip böylesine büyük sosyal etkileri meydana getiriyorlar?

Kitle hareketleri daima iktidara karşı mı icra edilir?

Zira nihayetine ermeyen yahut tamamlanmamış, yani pozitif üstünlük sonucu doğurmayan kitle hareketleri de var. Öyleyse bir kitle hareketini, o hareketin arzularına ulaştıracak başarı kriterleri nelerdir? Kitle hareketleri manipüle edilebilir mi? Yöneten ile yönetilen arasındaki ilişkilerde kitle hareketlerinin yeri nedir? Kitle hareketleri daima iktidarlara karşı mı icra edilir? Kitle hareketlerinin bir sınıflandırması var mıdır? Kitle hareketlerinden bir ideoloji doğar mı? İdeolojinin doğabilmesi için kitle hareketlerinin sahip olması gereken nitelikler nelerdir? Nitekim dinlerin doğuşları da birer kitle hareketi değil midir? Peki, protesto için bir araya gelen kitleler nasıl oluyor da kocaman bir yıkım ordusuna dönüşüyorlar? Vandalizm akımının doğmasına sebep olan zemin toplumsal olarak nasıl inşa ediliyor?

Kitle hareketlerinde duygu

Kitle hareketlerinde duygu ve fikirlerin takibi mühimdir. Duygusal patlamalar ve fikir demetleri nasıl geniş kitlelere aktarılır? Kitle hareketi sırasında insanlar nasıl bir iletişim kurar? Kaldı ki şunu da sorabiliriz; bir kitle hareketi, hareketin muhalifi tarafından nasıl bastırılır? Cebir yada şiddet içermeyen hangi metodlar aklımızda? Peki şunu sordunuz mu hiç kendinize; dağılan bir kitle hareketi bir daha bir araya gelebilir mi? Tekrar toplanabilir mi? Sosyal Bilimleri keyifli kılan da bu ya bağımlı ve bağımsız değişkenler dışında da değişkenler içermesi, örneğin; gizli değişkenler, öncül değişkenler… Heraklitos’tan hatırlarsak; “aynı nehirde iki kez yıkanamazsın!” sözü Sosyal Bilimlerin nüvesidir. Gelgelelim asıl konuya! Devrim, İnkılap, Reform, Göç, Hukuk, Devlet vb kavramların tamamı kitle hareketlerinin konusuyken İstanbul’daki üniversitelerin, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler kürsülerinin hiçbirinde, hiçbir think-tank te “Kitle Hareketleri Anatomisi” isimli yahut benzeri bir derse rastlamadım.

Siyaset Bilimi ve davranışsalcı ekol

Siyaset Bilimi bir Toplum Bilimi ise nasıl oluyor da kitle hareketlerinin anatomisi veya yapısıyla ilgilenilmiyor? Şöyle senenin başından itibaren tüm kitle hareketleri ele alınsa, tamamı davranışsalcı ekol bağlamında kıyaslansa, sınıfça ne, neden ve nasıl soruları sorulsa, belki de Siyaset Biliminin içindeki biraz evvel yukarıda saydığım toplumsal olarak inşa edilen kavramlara daha da vakıf olunabilirdi. Kitlelerin nasıl harekete geçirildiğine dair daha fazla ve detay sorusu olan gençler, yöneten ve yönetilenler arasındaki bağlamı inceleyen bilimi daha ileri götürmez miydi? Türkiye’nin yakın tarihi toplumsal hareketlerle dolu, o konulara farklı açılardan bakabilen gençler akademiye perspektif kazandırmazlar mıydı? Bu konuda yazan çizen bir dünya düşünür mevcutken üstelik. Literatürü taradığınızda eşsiz kitaplara rastlıyorsunuz.

William Wallace ve Gezi Hareketi

Gezi hareketinin yeniden tartışılmaya başlandığı şu günlerde; üniversitelerin, bilgiye kolay ulaşabilecekleri “Case Study” konuları yakınlarındayken, milyon defa tartışılarak küflenmiş konuları bir defa daha tartışarak bilime nasıl katkı sağlayabilecekleri aşikar bir sorudur. Sözü Dante Alighieri’den alıntılayarak bitirmek istiyorum; “….araştırın yolu Batıya karanlık çökmeden!” -La Divina Commedia, Araf, XXVII, 62, 63

Saygılarımla…

Donald Trump Dönemi

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

Mezhep Çatışması

Sıradaki Tehlike: Mezhep Çatışması

“Mezhepçilik” ya da mezhep çatışması kavramlarının son yıllarda sadece Orta Doğu coğrafyasını çağrıştırması olağan olarak değerlendirilse de aslında mezhep temelli ayrışmalar, tarihin belirli zamanlarında Batı Avrupa da dâhil olmak üzere birçok bölgede yaygınlaşmış ve zaman içinde etkisini kaybetmiştir. Temelde bazı farklı dinamiklerle de şekillenmiş olmaları bir yana, 16. ve 17. yüzyılda Avrupa devletleri arasında yaşanan “Din Savaşları” bu bağlamda en çarpıcı ve trajik örnektir.

Sıradaki Tehlike: Mezhep Çatışması

Bugünün Müslüman dünyasında ise durum biraz daha farklı. Bazı bölge ülkelerinin iç istikrarsızlıkları sonucu yaşadıkları göreceli zayıflık halinden beslenen belirli güç odakları ile bölgede iktidarını her ne pahasına olursa olsun korumaya kararlı otokratik rejimlerin taraftarlarını konsolide etme çalışmaları sonucu ortaya çıkan mezhebe dayalı ayrışma, bir girdap gibi halkları her geçen gün biraz daha içine çekiyor. Bu ayrışmaya suni demek biraz abartılı bir yaklaşım olsa bile tam da doğal olmayan bu “zorlama” kopuşun yaratacağı tehlike ise bundan 400 yıl önceki Avrupa’nın hali göz önünde bulundurulsa oldukça net olarak anlaşılabilir. Ancak burada kitleler tarafından asıl anlaşılması gereken ise mezhepçiliğin şu anda Orta Doğu’da başta devletler olmak üzere bazı siyasi güç odakları tarafından daha geniş hedeflere ulaşma yolunda, büyük halk kitlelerini mobilize etmeye yarayan bir araç olarak kullanışlı görünüyor olduğu ve bu tuzağa düşmekten kaçınmak gerektiğidir.

Arap İsyanları ve Yemen

Dikkatli incelendiğinde 2010’da patlayan ve hızla yayılan Arap İsyanları’nda meydanlarda dile getirilen talepler genel anlamda demokrasinin genişlemesi, insan haklarına gerektiği önemi veren ve halkın ekonomik refahını sağlayan bir düzenin kurulması yönündeydi. Bazı ülkelerde bu talepler geniş çaplı reformlar, bazılarında ise rejimin değişmesi yönünde şekillense de sokaktaki kitleler kendini vatansever olarak tanımlıyordu. İsyanların ilk döneminde ve devamında, Tunus ve Mısır’da halkı ezen yönetimler devrilirken, Tahrir Meydanı’nda ya da Sidi Bouzid sokaklarında mezhepçi bir ayrışmanın varlığından söz etmek mümkün değildi. Bu anlamdaki ilk adımlar, Bahreyn ve Yemen’de dini topluluklarla özdeşleşmiş rejimlerin isyana karşı aldıkları tutumla gün yüzüne çıkarken, Suriye’de nüfusun %11 ini oluşturan Alevileri sert muhalefete karşı arkasında sıkıca tutmaya çalışan Esad rejiminin manevralarıyla iyice belirginleşti. Bahreyn’deki Sünni iktidarın yardımına Suudi Arabistan koşarken; Yemen’de Suudlar, Sünni ağırlıklı muhalefetin lehine olacak şekilde Körfez İşbirliği Konseyi aracılığıyla bir ulusal diyalog süreci başlatarak ayaklanmamaları yatıştırıyordu. Suriye’de ise hepimizin bildiği gibi IŞİD ve muhalefetin kalanıyla rejim güçleri

arasındaki kanlı çatışmalar hala sürmekte ve Esad rejimi Rusya’nın dışında Şii İran ve Hizbullah tarafından da açıkça desteklenmekte. Durum böyleyken bu üç olay üzerinden mezhep çatışmasının bölgede çoktan hüküm sürdüğünü söylemek doğru gibi görünse de aslında durum bundan daha derin ve bu yorum tamamen yanlış değilse bile yüzeysel kalmaya mahkûm görünüyor.

İran ve Katar

Derinlemesine bir analiz yapıldığında Suudi Arabistan, Katar, İran gibi ülkelerin bu müdahale tercihlerini asıl şekillendirenin mezhepsel bir ayrılıktan çok bölgesel güç dengesinde konumlanmaları açısından sadece çıkar odaklı alınan kararlar olduğunu görmek çok da zor değil. Temelde bu tercihler, İran açısından iyi ilişkiler içinde olduğu Rusya bölgede etkinliğini artırırken ve kendisi de ambargo yükünü sırtından atmışken, bölgesel liderliği elde etmek yönünde atılan adımlar anlamına geliyor. Bu bağlamda, ne olacağı tam olarak öngörülemeyen bir Suriye rejimi yerine, dost Esad İran için çok daha değerli olduğundan Suriye’de rejimin bu mücadeleden galip çıkması İran açısından oldukça belirleyici. Körfez bölgesindeki rakibi Katar’ı –haliyle- büyük bir tehdit olarak algılayamayan, geleneksel politika tercihi olarak statükoyu korumayı belirlemiş Suudi Arabistan penceresinden ise iki tehlikeden şu an için öncelikli olan mevcut dengenin İran lehine bozulması. İlk tehlikeyi, yani ayaklanmaların Körfez’e yayılıp kendisi ve komşularında kontrolü dışında bir etki yaratmasını engellemeyi başaran Suudi Arabistan’ın Suriye’de muhalefeti desteklemesinin temel amacı, İran’ın yakın gelecekte kuvvetle muhtemel olan bir Esad rejimi desteğinden mahrum kalmasıdır. Bu devletlerin dış politika tercihlerini açık veya üstü kapalı bir biçimde dini inanışlarına bağlaması ise geniş halk kitlelerini bu politikalara paralel olarak seferber etme ihtiyacındandır. Bu durumun en net örneği de Katar ve Suudi Arabistan’ın hamleleri arasındaki genelde gözden kaçan farkta gizlidir.

Vehhabi inancı ve Katar

Bu iki devlette de hâkim olan inanç Sünni İslam’ın Vehhabi koludur. Yani söylendiği gibi Orta Doğu etnik ve mezhepsel kimliğin diğer bütün kimlikleri saf dışı bıraktığı bir çatışmayla bölünmüş durumda ise; bu iki devletin konum ve ilişkileri bir yana sadece inançlarından dolayı bile paralel bir politika izlemesi gerekmektedir. Oysa bu iki ülkenin Mısır ve Suriye konusundaki politikaları taban tabana zıt değilse de keskin bir biçimde ayrışmış vaziyettedir. Arap İsyanları sonucunda kendilerini konumlandırdıkları noktalar da bir o kadar farklıdır. Bu fark tam olarak iki devletin kurulu düzenlerini korumak adına farklı stratejiler benimsemelerinden kaynaklanmakta olup aralarındaki inanç ortaklığı dahi bu ayrışmayı yok etmeye yetmemektedir. Bu iki Körfez ülkesi, Suriye’de rejimin devrilmesi için savaşırken aynı zamanda birbirleriyle de rekabet halinde olan farklı grupları desteklemektedir.

Katar dosyası

Mübarek sonrası Mısır’da ise Katar, neredeyse bulunduğu her yerde önemli bir halk desteğine sahip olan ve Müslüman halkları siyasal hayata daha yoğun olarak katılmaya teşvik eden Müslüman Kardeşler’i desteklerken; değişimden (özellikle bu yönde bir değişimden) hiç hazzetmeyen, bütün düzeni halkın yönetime katılımının yok denecek kadar kısıtlı olması üzerine kurulu Suudi Arabistan, iktidarda hak iddia eden diğer grupları desteklemektedir. Hatta bulunduğu her bölgede Müslüman Kardeşler hareketini yok etmek için büyük bir uğraş vermektedir. Yapısal anlamda oldukça benzer bu iki ülkenin yöntemleri arasındaki bu fark temelde Katar’ın bu hızla değişen siyasal ve sosyal ortamda ayaklanmaların rüzgârını arkasına almayı hedeflemesi, Suudi Arabistan’ın ise bu isyan hareketinin diğer halklara (tabii ki özellikle kendi halkına) kötü(!) örnek oluşturmasından endişe etmesinden kaynaklanmaktadır. Bu örnekten de görülebileceği üzere bölgedeki rekabeti Sünni-Şii mücadelesi şeklinde okumak yanlış olmak bir yana tam da malum güç odaklarının oyununda piyon olmaya gönüllü olmak anlamına gelmektedir.

Son olarak belirtilmesi gerekir ki amacı ve yöntemi ne olursa olsun halk içinde özellikle yaratılan bu mezhebe dayalı ayrışmanın izlerini silmek neredeyse imkânsız olacaktır. Mezhep çatışması “virüsü” Suriye’de olduğu gibi, bir kez kana karıştıktan sonra ülkedeki gelişmeler ne yönde evrilmiş olursa olsun, sular durulduğunda kurulacak düzende bu ayrışmanın parmak izleri olacak ve bundan doğan talepler belirleyici rol oynayacaktır. Bölgede orta vadede etkin bir konum kazanmayı hedefleyen ülkeler açısından ise çevre toplumlarda yayılan bu mezhep odaklı çatışmayı körükleyip, bölgedeki yangını daha da büyük boyutlara taşımaktan ve kendi evine de sıçratmaktan kaçınma hedefi dış politikadaki kararların belirleyici ilkesi olmalıdır. Bu noktada, 2010’da başlayan ayaklanmaların yarattığı domino etkisi, olası bir mezhep savaşının tarafı olmayı çıkarına uygun gören devletlere bir ders niteliğinde, gerektiğinde halk tarafından hatırlatılması büyük önem arz etmektedir.

Toplumsal sorun üzerine

Yeni Orta Doğu’da Bölgesel Güç Olmak

AK Parti ve Anayasal düzenin hasar görmesi

AK Parti ve Anayasal Düzen

AK Parti ve Anayasal Düzenin Hasar Görmesi

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fikri Işık, “Aslında başkanlık sistemine 2007’de geçildi” dedi. Türkiye Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise AK Parti ile bağı konusunda sık sık vurgular yapıyor. Ahmet Davutoğlu‘nun ani ayrılık kararı sonrasında AK Parti Genel Başkanlığı için en önemli aday olan Binali Yıldırım ise tek aday olarak girdiği 2. AK Parti Olağanüstü Kongresi’nde yaptığı konuşma ile devlet düzenine darbe sinyalleri verdi. AK Parti ve anayasal düzen arasındaki ilişkinin yok olması, Türkiye’de hukuk düzenini tehlikeye atıyor.

AK Parti ve Anayasal Düzen

Eski Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı ve İzmir Milletvekili Binali Yıldırım, son referandumla cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesiyle esasında fiilen başkanlık sisteminin gelmiş durumda olduğunu söyledi. 2014’te Recep Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı seçildiği günden bu yana fiili olarak Başkanlık Sistemi uygulanıyor ise  Türk Ceza Kanunu’nun 309. maddesinin 1. bendine göre müebbet hapis cezasına varacak bir suç işleniyor.  309. maddenin 1. bendine tekrardan bakalım hep beraber; “Cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edenler ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılırlar.” AK Parti dönemindeki fiili durumu incelemeye geçmeden dahi, AK Parti’nin TCK 309. maddeye uymadığını ve devlet düzenini yıkmaya yönelik hareketlerini söylemlerinden görebiliriz.

Türkiye Cumhuriyeti’nin öngördüğü düzen Başkanlık Sistemi olmamasına rağmen bir başka sistemle ülkeyi yönetmeye çalışmak devlet düzenini yıkmaktır ve geri dönüşü olmayan bir yolun başlangıcıdır. AK Parti ve Recep Tayyip Erdoğan için hukuk ve demokrasi içerisinde devam edebilmek her geçen gün daha da zor bir hal almaya başlıyor. Mevcut düzeni ortadan kaldırmak ve buna teşebbüs etmek, AK Parti‘yi geri dönüşü olmayan bir yola sokuyor.

Yolsuzluk ve adam kayırma gibi suçlar neredeyse her hükümet döneminde yaşanan suçlardır. Bu suçlar sonrasında hükümet için demokratik sistem içerisinde kalmak herhangi bir engel teşkil etmez. Ancak sistemi tıkamak ve işleyişini engellemek, Anayasal düzenin dışına çıkmak gibi suçlarda geri dönüş olamaz. AK Parti ve Recep Tayyip Erdoğan için iktidarda kalmak dışında hiçbir çare yok. Recep Tayyip Erdoğan ve mevcut rejim, sertleştikçe radikalleşecek ve radikalleştikçe hukuk dışına çıkacaklar. AK Parti ve anayasal düzen arasındaki bağ bir daha düzelemeyecek biçimde zarar gördü ve parçalandı.

AK Parti içerisinde hala demokratların olmadığı düşüncesindeyim. AK Parti içerisindeki son demokratlar Ahmet Davutoğlu’nun kazandığı seçim zaferine rağmen Erdoğan vesayetine direnmesinden dolayı görevden alınmasıyla AK Parti’yi terk ettiler. Bu sebeple artık AK Parti içerisindeki demokratlara seslenmeye gerek görmüyorum. Ancak hala AK Parti içerisinde vatanperver ve insana saygılı üyelerin ve destekçilerin olduğu inancındayım. Türkiye’yi daha büyük felaketlere sürüklemeden bu hatadan vazgeçmek zorundalar. Aksi halde, ileride torunlarına söylemekten utandıkları bir dönemin mimarları arasında yer alacaklar.

 

Sosyal Liberalizm

 

 

Orta Doğu'da Bölgesel Güç

Yeni Orta Doğu’da Bölgesel Güç Olmak

Daha önce “Değişen Dünya Düzeni: post modern soğuk savaşın ayak sesleri” başlıklı yazımda Rusya’nın keskinleşerek saldırganlaşan politikasının özellikle Orta Doğu merkezli güç mücadelesini hızlandıracağı ve bu durumun uluslararası düzeyde Soğuk Savaş benzeri bir sürece yol açmasının muhtemel olduğunu vurgulamıştım. Bu eğilim, şiddetlenen ISİD tehdidi dolayısıyla güncel olarak ikinci plana düşmüş gibi görünse de aslında bu yılın başından beri bölgedeki gelişmeler, biraz gecikmeli de olsa bir 21. Yüzyıl soğuk savaşının kaçınılmaz olduğunu gösterir nitelikte. Bu gelişmeler ışığında, klasik soğuk savaştan farklı olarak, bu mücadelenin, dış güçlerin direk müdahil olmasıyla değil, aksine Ortadoğu’da söz sahibi olmak isteyen devletlerin bölgesel aktörler üzerinden yürüteceği bir çatışma olması da kuvvetle muhtemel. Yeni Orta Doğu’da bölgesel güç olma konusunda dengeleri çok doğru hesaplamak gerekiyor.

Yeni Orta Doğu’da Bölgesel Güç Olmak

Osmanlı Devleti’nin yıkılmasından beri Orta Doğu güç dengeleri, oluşan boşluğun küresel dış güçlerce doldurulması prensibiyle oluşmaktadır. Osmanlı’nın bölgeden çekilmesinin yarattığı boşluk İngiltere ve Fransa tarafından doldurulmuş ve İkinci Dünya Savaşı’nın ardından bu ülkelerin bölgeden çekilmesi ABD’nin onların yerini almasıyla sonuçlanmıştı. Her iki dönemde de bölgeye kalıcı bir giriş yapmayı amaçlayan dış güçler hem diplomatik hem de askeri anlamda bölgeye yerleşmiş ve bölge ülkelerindeki fiziki varlıklarını olabildiğince kuvvetli tutmaya gayret etmişlerdir. Hem geçmiş dönemlerden alınan dersler hem de son dönemde ABD’nin tarihinin en uzun savaşı haline gelen Afganistan ve Irak’ta yaşadığı sıkıntılar ile bölgedeki askeri varlığını bitirmekte karşılaştığı güçlükler, yakın vadede Orta Doğu’daki güç mücadelesinin “vekâleten” bölgesel güçler aracılığıyla yürütülmesinin esas aktörler açısından en gerçekçi ihtimal olduğunu göstermektedir. Bu durum ise bölge ülkelerinin kendilerini daha güçlü bir şekilde konumlandırabilmeleri adına kaçırılmaz bir fırsat niteliğinde.
Bu noktada altının çizilmesi gerekir ki bu sürecin Arap Baharı şeklinde adlandırılan ayaklanmaların hemen sonrasına denk gelmesi, “bölgesel güç” olarak uluslararası bu mücadelede belirleyici olabilme ihtimali olan ülke sayısını bir hayli azalttı. İran ve Türkiye ile birlikte bu ikiliden biraz daha düşük bir ihtimal olan Mısır dışındaki diğer bölge yönetimleri ya bu halk ayaklanmalarının yarattığı iç sorunlarla mücadele ile meşgul ya da bu hareketin kendi ülkelerine sıçramasını engellemeye çabalamakla.
Bu gidişatı ilk sezen ve konumu güçlendirmek adına gerekli hamleleri en erken yapmaya başlayan aktör ise hiç kuşkusuz İran oldu. Uzun süren görüşmeler neticesinde Batı’yı nükleer çalışmaları konusunda ikna eden ve üzerindeki ambargo yükünden kurtulan İran’ı kısa vadede bekleyen ekonomik, politik ve toplumsal gelişmenin boyutu hayli radikal. Ayrıca geleneksel olarak Rusya ile yakın ilişkilere sahip olan ülke, ambargo pazarlıkları süresince ABD ile ilişkilerindeki tansiyonu düşürmeyi de başararak şu anda bölgedeki en sağlam konuma sahip devlet durumuna geldi. Ruhani liderliğindeki İran’ın bu adımları doğal olarak en çok Rusya ve İsrail’i endişelendirdi ve bu ikilinin bağlarının göreceli olarak kuvvetlenmesine yol açtı. İki devlet arasındaki doğal gaz anlaşması ve Rusya’nın İran’a planlanan silah satışını şimdilik durdurması bu kuvvetlenmenin somut göstergeleri gibi görünse de tarihsel yakınlıkların gücü, orta vadede, konjonktürel yönelimlerden mutlaka daha etkili olacaktır. Yine de bu gelişmeler bize açıkça göstermektedir ki elindeki kozları bir bir arttıran İran bölgesel konumunu en fazla sağlamlaştıran ülke durumundadır. Bunun yanında, bu gelişmelerden çıkacak ikinci sonuç ise, bu yeni soğuk savaşın eskisi gibi bir bloklaşma mantığıyla yürümeyeceği ve bu sebeple etkin olma fırsatı arayan ülkelerin askeri güçten daha çok diplomatik manevralar ve doğru hamleler üzerine yoğunlaşması gerektiğidir. Bu ortamda keskin, bağlayıcı tutum ve hamleler geri dönüşü neredeyse imkânsız sonuçlara yol açabilir.
Türkiye’ye gelince şu döneme kadar bu çerçevede İran gibi başarılı bir görüntü ortaya koyduğunu söylemek bir hayli zor. Yapılan hatalı tercihler ve bazı diğer temel sorunlar ülkenin bölgesel etkinliğinin hızla azalmasına yol açmakta. Bunların en başında, en kritik konuda yukarıda belirtildiği gibi bağlayıcı ve keskin bir söylemden kaçınmak yerine kendini Suriye sorununda geri dönülmez şekilde bir tarafa bağlamak geliyor. Yapılan tercihin ve takınılan tavrın ne olduğundan çok bunun ifade ediliş biçimi bu noktadaki temel sorun. En son söylenmesi gerekeni en başta söyleyen Türk diplomasisi, olayların beklenmeyen gelişimi karşısında kendine hiç manevra alanı bırakmaması sebebiyle uzun zamandır Suriye’de akıntıya kürek çekerek zaman kaybediyor. Bir diğer sorun ise yine bununla bağlantılı. Elini güçlendiren Esad rejiminin kendisine sağladığı imkânla taleplerini artıran Kürt hareketi ve yarattığı terör ortamı Türkiye’yi enerjisinin büyük bölümünü iç istikrarsızlığa harcamak zorunda bırakıyor. Buna bir de dış politikanın iç politika malzemesi olarak kullanılması şeklinde ifade edilebilecek Türkiye alışkanlığı eklenince ülke bölgesel politikalara yoğunlaşıp, gerçekçi ve akılcı hamleler üretme fırsatını yakalamakta oldukça zorlanıyor. Son olarak da bölgenin heterojen yapısı göz önüne alındığında, kaçınılması gereken en önemli durumlardan biri olarak mezhep odaklı bir mücadele görülüyor. Bu noktada Türkiye, Suriye konusundaki erken söylemleri tarafından kendisini yaratılmak istenen mezhep çatışmasının merkezine atılmış bulurken; buradan geri dönmek istediğinde ise karşısında bu erken ve bağlayıcı söylemlerle şekillenmiş iç politikasını buluyor. Bu sıkışmışlık halinden kurtulmak için tek çare daha soğukkanlı ve akılcı hamlelerle şekillenen bir dış politika ortaya konması ve bu politikanın sürekli ve kalıcı olarak iç politikadaki beklentilerden ayrı bir çerçevede değerlendirilmesidir. Aksi takdirde, zaten hali hazırda oldukça zaman kaybetmiş görünen Türkiye bu yüzyılın Orta Doğu’sunun şekillenme sürecinde de ikinci planda kalarak tarihsel bağları ve yapısı itibariyle hak ettiği konumu elde etme şansını kaybedecektir.
Kısa süre öncesine kadar daha yakın zamanda şekillenmesi beklenen Orta Doğu bölgesi, ISİD’in yarattığı öngörülemeyen etki sebebiyle bir süre daha ertelenmiş vaziyette olsa da kartların yeniden dağıtılmasının kaçınılmazlığı açıkça ortada. Bu bağlamda İran, yerinde hamlelerle yerini sağlamlaştırırken Türkiye’nin bir rüzgârın önünde savrulan yaprak misali hareket etmesi, yeni masadaki sandalyesinin konumu açısından şu an için edişe verici görünüyor. Yapılması gereken ise dış politika alanında kararlılıkla bağlayıcılık arasındaki ince çizginin gözden kaçmamasına özen göstermek ve bölgesel politikadaki belirleyici hamlelerin daha akılcı ve gerçekçi bir zemine oturtulmasına dikkat etmektir.

Sosyal Liberalizm

Fakir Baykurt – Eşekli Kütüphaneci