Lewis Carroll

Lewis Carroll yaşamı ve eserleri üzerindeki etkisi

Lewis Carroll’ın hayatının birçok yönü, yazdıklarını etkilemiştir. Bu yönlerden bazıları; onun matematiksel geçmişi ve mantıksal eğilimi, küçük kızlara ilgisi ve onların fotoğraflarını çekmesi, anormal yeme alışkanlıkları, ikili kişilik, uyku güçlükleri, Victoria dönemine ait yaşam tarzı ve ihmal edilen çocukluğunu içermektedir. Hayatının bu özellikleri, onun en iyi bilinen romanı “Alice Harikalar Diyarında” da dahil olmak üzere, edebiyatına yansımıştır. Lewis Carroll pedofili ile ilişkilendirilmeye başladı ve bunda küçük kızlara ilgisi önemli bir rol oynadı.

Lewis Carroll daima son derece mantıklı bir adamdı, bir görevi tamamlamak için sürekli daha etkili yöntemler icat ediyordu. Hayatta olduğu gibi, Lewis Carroll edebiyatında da son derece mantıklıydı. Birçok matematiksel tez yazmıştı, ancak kurmaca romanları da, iskambil kağıtları, satranç ve aynada evrilmeler gibi mantık unsurlarıyla doluydu. Carroll’ın yazdıklarında satranç ve kroketin görülmesi, bu etkinliklere duyduğu kişisel ilgi ve katılımının sonucuydu. Lewis Carroll karakterleri, daha mantıklı bir sonuca varmak için yaygın olarak anlaşılanları sürekli olarak göz ardı ediyorlardı. Lewiss Carroll pedofili suçlaması ile karşı karşıya kaldı. Carroll’un bu suçlamalarda hikayelerindeki semboller önemli rol oynadı. Kral, Alice’e, kimin geldiğini görmek için yola bakmasını istediğinde, bu mantık türü Kral tarafından kullanılır:

“…Şu yola bir bak yavrum. Onlardan birini görüp göremediğini bana söyle.”

Alice, denileni yaptı ve sonra,

—  “Ben hiç kimseyi göremiyorum,” diye cevap verdi.

Kral, üzüntü dolu bir sesle konuşmaya başladı.

—  “Ah! Keşke benim gözlerim de seninkiler gibi olsa! Hiç kimseyi görmemek ne kadar   fevkalâde bir şey! Hem üstelik bu kadar mesafeden görememek!”

Yi ha! Bir Anadolu göbeği hikayesi -3

 Lewis Carroll ve yemek takıntısı

Carroll’ın, nevrozu yüzünden olabilecek, yemekle takıntılı bir şekilde ilişkisi olduğu biliniyordu. Yeme ile ilgili bu takıntı, onun edebiyatına yansır. Yiyecek çoğu zaman Alice masallarında olduğu gibi olumsuz bir çağrışımla vurgulanır. Alice’in yemek yemesi ve içmesi, büyüklüğünde bir değişikliğe neden olur. Kupa Valesi, Kraliçe’nin reçelli turtalarını çaldığı iddia edilerek yargılanır ve idam cezasına çarptırılması önerilir. Ayrıca, Düşesin çok fazla biberle pişirmesinin sonucu olarak, herkes sürekli hapşırır. Çılgın çay partisinde Alice, Fındık Faresi’nin anlattığı bir hikayedeki gıdalar hakkında soru sorar:

Lewis Carroll

Lewis Carroll

Yiyecek ve içecekle fazla ilgilenen Alice hemen sordu. “Peki onlar ne yiyorlarmış?”

Fare, bir iki dakika düşündü. “Şeker pekmezi yiyerek yaşıyorlarmış.”

Alice, nazik nazik, “Bunu yapamazlardı,” diye itiraz etti. “Hasta olurlardı.”

Fare, “Evet,” dedi. “Onlar da çok hastalardı.”

Alevilik üzerine bilgiler

 Alice harikalar diyarında simgeleri

Alice ayrıca şöyle de der:

“…Belki de insanları öfkeli yapan daima karabiberdir.” Bu yeni buluşuna sevinerek devam etti. “Sirke de onları ekşitiyor. Papatya suyu da acılaşmalarına sebep oluyor.”

Yemek başka şekillerde de vurgulanır. Yeme, günah ile bir yılanın bulunduğu bir bahçenin Cennet Bahçesi’ni temsil etmesi vasıtasıyla ilişkilendirilir. Dolayısıyla, Alice, yanlış olduğunu bildiği halde, oradayken Kraliçe’nin reçelli turtalarını yemeyi istediğinde, Havva’yı temsil etmektedir. Ayrıca, yazdığı çoğu şiirler ve şarkıları, avcı hayvan ve av temaları etrafında döner. Dahası, Cheshire Kedisi’nin sırıtışı, görünen ilk bölümü ve kaybolan son bölümüdür, bu nedenle ağza odaklanır. Carroll’ın karikatürü “The Rectory Umbrella” (Rektörlük Şemsiyesi), son derece mantıksız oranlarda yemek yiyen bir aileyi sergiler. Resimlerinden bir diğerinde de, bütün bir erik pudingini yiyen bir adamı sergiler.

Güney Amerika’da oligarşi ve diktatörlük

Alice harikalar diyarında hayvanlar

Carroll’ın kendi yaşamında, Lewis Carroll takma adıyla yazmaya başladığında, ikili bir kişilik mevcuttu. Kendi ikiliğine benzer şekilde, Carroll’ın edebiyatında birçok karşıt kimlik vardır. Aynanın İçinden’de, Tweedledee ve Tweedledum birbirlerinin görüşleri ile sürekli olarak çelişen ikizlerdir. Alice Harikalar Diyarında’da hayvanların karşıt kimlikleri vardır. Alice’in kedisi Dinah yırtıcı hayvanken, Harikalar Diyarı hayvanları kurbandır. Alice tavşan deliğine düştüğünde, üst ve alt bir olur. Bir noktada Alice, iki farklı sesle konuşarak iki kişi gibi davranır.

Lewis Carroll

Lewis Carroll

Ayrıca, aşağıdakini söyleyerek, başkalarının kimliklerini de üstlenmeyi planlar:

“O zaman onlara bakarak, ‘O halde ben kimim?’ diye soracağım. “Önce onu söyleyin bana.” Eğer o kimse olmak istersem yukarıya çıkarım. Aksi halde başka biri olana kadar burada kalırım.”

Kurtuluş

 Alice harikalar diyarında ikili kimlik

Bir duruşmada, Alice, duruşmadaki jüri üyesi, jüri ve tanık pozisyonlarını üstlenir. Alice, bir kroket oyunu sırasında cezalandırıcı ve cezalandırılan kişi rollerini üstlenir. İlk olarak, Kraliçe’yi hile yapmakla suçlar ve sonra Alice kendisini aldatır ve kendi kulaklarını yumruklar.

Lewis Carroll

Lewis Carroll

Bu kadarız işte

Lewis Carroll uyku sorunu

Carroll uyku zorlukları ve muhtemelen uykusuzluk yaşıyordu ve bu durum yazdıklarına da yansımıştır. Nyctograph (Carroll’ın icadı olan, karanlıkta yazı yazmaya yarayan bir alet) da dahil olmak üzere, gece onu meşgul edecek buluşlar bu varsayımı desteklemektedir. Bu uyku sorunları onun edebiyatına da yansımaktadır. Alice öykülerinde uykuya vurgu yapılır, çılgın çay partisinde fındık faresi uyanık kalamaz ve her iki hikayesinde de Alice rüya görmektedir. Carroll’ın son matematiksel eseri, uyku sorunlarına işaret eden, Curiosa Mathematica Part III: Pillow Problems (İlginç Matematik III. Bölüm: Yastık Problemleri)’dır.

Minnoş güçlüler

Lewis Carroll Victoria dönemi

Carroll, Victoria döneminde yaşamıştır ve bu durum yazdıklarını etkilemiştir. Kraliçe Victoria, bu dönem boyunca egemen olmuştur. Dolayısıyla, Carroll’ın yazdıklarında kadın egemenliği sergilenmiştir. Alice öykülerinde, Kupa Kraliçesi hem boyutu hem de gücü ile Kral’ı aşar. Ayrıca, Düşes kocasına boyun eğdirir ve evin kontrolü kendisindedir. Carroll, dakiklik özelliği taşıyan bir çağda yaşamıştır. Bu, tekrar tekrar “Geç kaldım, geç kaldım, çok önemli bir randevuya geç kaldım” diyen Beyaz Tavşanın gecikmesine verdiği aşırı paranoyak tepkide yansıtılmaktadır. Victoria döneminin karakteristik özelliği de katı bir sınıf yapısıydı. Alice, Harikalar Diyarı yaratıklarına, özellikle daha küçük olanlarına, sürekli olarak hakaret ettiği şekilde, bu Carroll’ın yazılarında sergilenmektedir.

Kadıköy’de nargile kafeler neden popüler?

Lewis Caroll çocukluk

Carroll, yazdıklarını etkileyen biraz ihmal edilmiş bir çocukluğa sahipti. Bu ihmalin nedeni, dört diğer kardeşinin altı yaşından önce doğmasıydı ve bu nedenle kendisine pek önem verilmemişti. Ne Charles Dodgson ne de Lewis Carroll’ın bebekler hakkında söylenecek çok iyi şeyi vardı. “Onları atın.” “Onları birbirine bağlayın ve onları vahşi doğaya gönderin.” “Onları kızartın ve ana yemek için meze olarak servis edin.” Onun bebekler ile olan olumsuz deneyimleri, Düşes’in bebeği çok ağladığı için baş belası olduğu ve daha sonra bir domuza dönüşüp, ormanda bırakıldığı Alice Harikalar Diyarında’da yansıtılmaktadır.

Lewis Carroll

Lewis Carroll

Lewis Carroll’ın hem hayatında hem de eserlerinde çok egzantrik bir adam olduğu sonucuna varabiliriz ve edebiyatındaki birçok benzersiz bölümün hayatında karşılaştığı benzer deneyimlerle ilişkilendirilebileceği oldukça akla yatkındır.

Kaynak:

http://www.alice-in-wonderland.net/resources/analysis/interpretive-essays/the-influence-of-lewis-carrolls-life-on-his-work/

Facebook sayfamızı takip ediniz.

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

İlgi çeken kısa yazılar:

Avrupa futbolunda rekabet ve Arap sermayesi

Aşk sözleri anlamlı kadınlar için!

Sürgün ve Türkiye

Aşk Nedir?

Recep ile Nadan – Bölüm 8

Anlatılmaz yaşanır yıllar geçse bile