Alice harikalar diyarında

Alice harikalar diyarında ve aynanın içinden

Alice adından bahsedecek olursak, genellikle Lewis Carroll‘ın çocuk hikâyelerini düşünme eğiliminde oluruz. Yani, Alice Harikalar Diyarında ve Aynanın İçinden, çocuk edebiyatının yüzyılı aşkın bir süredir çocuklar ve yetişkinler tarafından okunan iki klasik eseridir. Bu iki hikâye, kendisini, pek çok farklı ve alışılmadık karakterle karşılaştığı tuhaf ortamlarda bulan, Alice adlı küçük bir kızın hikâyesini anlatır. Alice her iki hikâyenin merkezinde olmasına rağmen, her hikâyenin amacı, karakterleri ve stili benzersizdir.

Lewis Carroll ilk olarak, küçük kız Alice Liddell ve kız kardeşlerine, absürtlüklerle dolu bir hikâye taleplerini takiben hikâyesini ilk kez anlattıktan üç yıl sonra, 1865 yılında Alice Harikalar Diyarında masalını ilk kez yayınladı. Bu hikâyenin oluşturulması, Carroll Alice Harikalar Diyarında’yı kızları eğlendirmek için anlatmaya başladığında, bir nehir pikniğinde başladı. İlk öykünün yaratılışındaki kendiliğindenlikten farklı olarak Lewis Carroll’ın Aynanın İçinden kitabı, birincisinden altı yıl sonra, Alice bir genç kızken yayımlandı. Bu ikinci hikâye, birinciden daha mantıklıydı ve hem tarzı hem de yönü açısından ondan açıkça farklıydı.

Hey taksi! öykü dizisi

Alice ve beyaz tavşan

Alice’in girişi ve “başka” dünyada kendini nasıl bulduğu hikâyelerin her birinde çok farklıdır. Alice Harikalar Diyarında’da Alice’in merak ve can sıkıntısı, Beyaz Tavşan’ı takip etmesine neden olur. Sonuçta tavşan deliğine düşer ve böylece hem onu hem de okuyucuyu büyülü ve düzensiz bir dünyaya sürükler. Carroll’ın Harikalar Diyarı, Alice’in karakterlerin çoğunu zor ve tuhaf bulduğu bir yerdir. Yolculuk boyunca çeşitli karakterlerle karşılaşır; bunların büyük çoğunluğu büyük olasılıkla gerçek Alice Liddell tarafından bilinen gerçek insanları temsil eder. İlk öykü boyunca Alice, kendini çeşitli aşamalarda büyüyüp küçülürken bulur; ancak bu, Carroll’ın Aynanın İçinden’de tekrar etmediği bir şeydir.

Ölüme yergi, Tamer Başkan anısına…

Alice ve Carroll’ın ilk öyküsü

Alice‘in merakı, onu Aynanın İçinden’deki “diğer” dünyaya da götürür. Carroll’ın ilk öyküsünden farklı olarak, bu dünya mantıklı ve içinde büyüsünün bir kısmını kaybettiği bir dünyadır. Alice aynadan geçtiğinde, çevresi tersine çevrilir ve Carroll, Jabberwocky şiirinde, Tweedledee ve Tweedledum’ın ayna görüntülerinde ve Beyaz Kraliçe’nin önce çığlık atıp sonra kendisini toparlamasında, öykü boyunca tersine dönme görüntülerini tekrarlar. Carroll’ın Alice Harikalar Diyarında kitabında bu tersine dönme kullanımı bulunmaz.

Alice harikalar diyarında

Alice harikalar diyarında

Recep ile Nadan

Alice harikalar diyarında ve Lewis Carroll

Bu hikâyelerin her ikisi de Carroll’ın bunları yazma biçimlerine göre farklı yapılandırılmıştır. Alice Harikalar Diyarında’da, öykünün bir yönü bulunmamaktadır ve bölümler neredeyse herhangi bir sıralamada yer alsa da, hikâye hâlâ mantıklı olacaktır. Bununla birlikte, Carroll’ın girişte satranç oyunuyla açıkça belirttiği gibi, Aynanın İçinden’de bunun tam tersi geçerlidir. Bu satranç tahtası imgesi, Aynanın İçinden’deki hikâyeyi anlamak için esastır ve okuyucuya bir mantık ve düzen duygusu tasvir eder. Hikâye boyunca okuyucu, hikâyenin nereye ilerleyeceği konusunda net bir yön duygusu taşır ve her bölüm sırayla izler. Alice’in ikinci hikâyedeki yolculuğu, bir piyondan bir Kraliçe olmaya doğru gidişidir.

Minnoş güçlüler

Krallar ve kraliçeler

Carroll’ın satranç tahtasını kullanımı Alice’in yetişkinliğe geçişinde de önemlidir. Satranç tahtasında bir piyon olmaktan Kraliçe statüsüne ulaşma yolculuğu, bir yetişkin olma yolundaki bir çocuğun gelişimini temsil eder. Bu vurgu esas olarak Aynanın İçinden’de aktarılır ve Carroll Alice’in çeşitli karakterlerle, özellikle Krallar ve Kraliçeler ile yaptığı karşılaşmalar yoluyla bunu aktarır. Kraliçe, bir “yetişkin” dünyasında bir çocuğun hissettiğine benzer şekilde, Alice’in her zaman bir adım önünde gibi görünür. Carroll, Alice’in karşılaşmaları ve yolculuğu boyunca, yetişkinliğin zorbalığını ifade etmeye devam eder. Alice, kısa süre içinde, bir Kraliçe olmanın aslında onun beklediği gibi olmadığını öğrenir.

Alice harikalar diyarında

Alice harikalar diyarında

Evimizdeki Konsomatris

Alice ile etkileşim kurma biçimi

Yetişkinliğe kadar olan bu büyüme, Alice Harikalar Diyarında’da bu kadar belirgin değildir; Carroll, daha ziyade, Harikalar Diyarında yetişkinliği bir çocuğun bakış açısıyla ifade etmektedir. Bu, karakterlerin Alice ile etkileşim kurma biçiminde belirgindir, çünkü her zaman ona ne yapması gerektiğini söylerler. Bu kitap sayesinde Carroll, çocukların nasıl düşündüğü konusunda gerçekçi, anlayışlı ve sezgisel bir görüş anlatır. Çok mantıksız bir dünyada, Alice mantıklı düşünmeye devam etmektedir.

Anlatılmaz yaşanır yıllar geçse bile – 1

Aynanın içinden ve Lewis Carroll

Aynanın İçinden’de öncelikli olarak bulunan bir başka özellik de, dille oynama ve Carroll’ın kullandığı sözcük oyunlarıdır. Her iki hikayede de bu belirgin olmasına rağmen, Carroll ikinci masalda mizah yaratmak için kelime oyunları kullanır gibi görünmektedir. Alice canlı çiçekler bahçesine girdiğinde, çiçeklerin onunla konuşabileceğini öğrenir. Burada, Carroll çiçeklerin konuşmalarıyla dil ile oynamadaki kendi kabiliyetini göstermektedir. Bahçenin ortasındaki ağaçtan bahsederken, çiçekler Alice’e yanıt verirler. “’Havlayabilir,’ dedi Gül. ‘Bough-Wough diyor!’ diye bağırdı Papatya: ‘Bu nedenle dalları “bough” (İngilizce “dal”) olarak adlandırılıyor!'” Sözcük oyunlarının bu kullanımı, Alice’in meşhur bir okul öncesi karakteri olan Humpty Dumpty ile karşılaşmasında da görülebilir.

Alice harikalar diyarında

Alice harikalar diyarında

Benim Öyküm

Aynanın içinden ve Carroll’un ilham kaynağı

Aynanın İçinden’i yazarken, Carroll’ın ilham aradığı anlaşılmaktadır. İlk öykünün aksine, öyle büyülü bir biçimde oluşmamıştır ve bu nedenle, ilk hikâyeden daha ciddi okunabilir. İkinci öykü, ayrıca, olumsuzluk ve kötümserlik gibi eklenmiş imajları tasvir etmektedir. Alice yolda kimseyi görmediklerini tartıştıkları zaman Kralla konuşur. “’Keşke böyle gözlerim olsaydı,’ dedi Kral aksi bir ses tonuyla. ‘Kimseyi görememek!'”

Hayat içi dopdolu bir kitaptır

Lewis Carroll değil, Charles Dodgson tarafından yazılmıştır

Her iki hikâye de farklı şekillerde, ancak benzer duygularla biter. Alice Harikalar Diyarında’da, Alice, kendisini Kraliçe ile tartışmaya başladığı mahkemede bulur. İskambil destesi kendisine saldırır ve bir rüyadan uyanarak kız kardeşini bulur. Bu hikâyenin son sayfası, gerçeğe dönüştürme girişimiyle, Lewis Carroll değil, Charles Dodgson tarafından yazılmıştır ve Alice’in kız kardeşi ile olan sahneyi kullanarak fantezi için özür diler ve itibarı için endişe ediyor olabilir. Bu, özellikle dilin ağırlığı ve duygusal sonda belirgindir. Aynanın İçinden’de, Alice, Kraliçe olmasının kutlandığı iddia edilen ziyafet sonrasında bulunduktan sonra kızar ve masayı devirir. Kraliçeyi kapar ve daha sonra uyanarak kedisini salladığını fark eder. Carroll hikâyeyi okuyucuya yöneltilen bir soru ile sona erdirir – gerçekten rüyayı kim görmüştür, Alice mi yoksa Siyah Kral mı? Bu son, okuyucunun tamamlamasına açıktır.

Alice harikalar diyarında

Alice harikalar diyarında

Pes et

Alice Harikalar Diyarında ve Aynanın İçinden

Alice Harikalar Diyarında ve Aynanın İçinden arasında birçok farklılık bulunmaktadır. Bu farklılıklar, her iki hikâyenin yazılması arasındaki zaman farkı, Carroll’ın yazısını çevreleyen koşullar ve aynı zamanda Caroll’ın hikayeyi anlatmaya başladığında sahip olduğu niyetten kaynaklanıyor olabilir. Bununla birlikte, bu farklılıklar her hikâyenin belirgin doğası için gereklidir ve Carroll’ın çocuk ve yetişkin arasındaki ilişkiye dair sahip olduğu görüşün farklı bir biçimde tasvirini okuyucuya iletir. İster hikâyelerdeki karakterler arasındaki farklılıklar veya hikâyenin yazıldığı tarz olsun, bu farklılıklar Alice’in gelişiminde ve Carroll’ın tasarladığı tasvirde önemli rol oynamaktadır.

Kaynak:

http://www.essay.uk.com/coursework/differences-between-alices-adventures-in-wonderland-and-through-the-looking-glass.php

“Alice” kitapları ve Lewis Carroll hakkında daha fazla bilgiye “Alice Harikalar Ülkesinde: Gerçek Alice” isimli blogumdan ulaşabilirsiniz:

Facebook sayfamızı takip ediniz.

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

İlgi çekebilecek kısa yazılar:

Hitler Almanyası ile Türkiye’yi karşılaştırmak cahilliktir

Penisli Yargı ve Hakim Olamayan Avukatlar

Kürdistan mı tehlike yoksa Kürdistan hayali mi

Harikalar Diyarında Alice Teklif Ediyormuş!

Çeşme ve Alaçatı neden pahalı?