Anadolu göbeği

Yi Ha! Bir Anadolu göbeği hikayesi! 4. bölüm

Yi Ha! Bir Anadolu göbeği hikayesi!“, Orta Doğu ve Akdeniz kültürünün birleştiği Hatay’da yetişen ve yaşayan bir gencin üzerinden alışkanlıklar ve iradeyi anlatıyor. Öykü dizisinin yazarı Mehmet Başkan‘dır. Lütfen okumaya 1. bölümden başlayınız.

1. bölüm

2. bölüm

3. bölüm

Yi ha! Bir Anadolu göbeği hikayesi

Doğu toplumlarındaki insanların büyük bölümünde olduğu gibi bende de sorun göbek sorunu değil. Benim sorunum çok basit ve kültürel bir sarmaşıktan ibaret. Ben insanlara hayır diyemiyorum, ısrarlara karşı koyamamak kültürümün bir parçası. Oldu bittiye getirilerek önüme koyulan bir tas çorbaya hayır demek, benim kültürümde büyük ayıp. Ancak insanın karnı tokken yemeğe hayır demesi bir saygısızlık değildir. Aksine doğaya ve yemeğe saygıdır. Dilim bunu söylese de, icraat ne yazıkki tam tersi oluyor. Anadolu göbeği, bir beslenme sorunu değildir. Beslenmenin de ötesinde bir kültürel sorundur. “Yi ha yi”, “bir tabak daha yi” diyerek iradeye bir müdahale yapılıyor. Toplumda kişi iradesi değil, topluluk kararı irade olarak kabul ediliyor. Aşiret mantığı da bu temeller üzerine yerleşiyor.

İttihat ve Terakki Partisi ve tarım

Teyzem beni bekliyor

Patatesli köfte yoğurup geldi teyzem. Annem ve benim aç olduğumuza karar vermiş. Karar verildi, Oytun’un ve annesinin nefes bile almadan yemesine ve iradelerinin yok sayılmasına toplum mahkemesi tarafından karar verildi. Birey olarak bir kez daha toplum ve aile geleneğine boyun eğdim. Bu yaşıma dek boyun eğmeye bir türlü doyamadım. Boyun eğmeye doysaydım, elbet karnımın doyduğunu da söyleyebilirdim.

Hayatımın en önemli anlarında toplum darbe yapıyor

Toplumun bana dayattığının sadece yeme alışkanlıkları olduğunu zannedecek kadar gerçeklerden kaçıyorum. Toplum yalnızca ne zaman ne yiyeceğime karar vermiyor. Toplum benim düğünümün nasıl olacağına, sünnet törenimin nasıl olacağına, cenazemin nasıl olacağına da karışıyor. Hayatımda önemli dediğim tüm aşamalarda toplum müdahale ederek benim dediğim olacak diyor.

Hayatımın en kıymetli, en üzücü, en sevindiren anları bir şekilde toplumun kontrolüne geçiyor. İkinci bir emre kadar hayatımda hiçbir karar bana verilmeyecek şekilde toplumun eline geçiyor. Canımın yarısı, babam vefat ediyor. Ne yapmam gerektiği konusunda toplum duruma el koyuyor. Gözyaşı dökecek oluyorsun, izin vermiyor. Tebessüm edecek oluyorsun, yakışmaz diyor. Toplum en kritik anların katili olarak bireyi bir böcek gibi ezip geçiyor.

Tüm müdahalelere ve bireyin yok edilişine rağmen, toplumun bana dayattığının sadece yağlı yemekler olduğunu zannedecek kadar korkağım. Örneğin, toplum bana devletim için ölmemi nasihat ediyor ama intihar edersem arkamdan korkak diyecekler. Devlet için kendimi öldürdüğümde cesur bir kahraman olacağım. Lakin kendimi sadece kendim için öldürürsem bir korkak olarak anılacağım. Ben baskılara direnemeyecek kadar zayıf bir insanım. Her alanda baskı altına alındım. Aslında bana özgü de değil, ne kadar da isterdim bana özel bir muamele yapılmasını. Ancak herkese yaptıkları baskının aynısını yaptılar bana. Sırf bu baskıdan dolayı kendimi zaman zaman özel bir insan dahi hissettim.

Köy okulları yardım projesi

Kendinden vazgeçen toplumdan da vazgeçebilir

Toplum, insanın birey olma özelliğinden vazgeçmesini istiyor. İnsanın özünden vazgeçmesini sağlayan toplum, insanın toplumdan da vazgeçebileceğini düşünmek dahi istemiyor. Kendinden vazgeçtiği gibi, hissizlik fırtınasında toplumdan da vazgeçerek intihar ettiğinde ise suçu bireye atarak bir anda toplum kendisini temize çıkaracak. Örneğin, birazdan eve gittiğimde Selim amcamın emaneti silah ile kendimi öldüreceğim. Ancak şuana dek birey yok, biz bir bütünüz diyen toplum bir anda beni yalnız bırakacak. Toplum olarak zayıfız demeyecek kimse, birey olma özelliğimi yok eden toplum bir anda başarısızlık nedeni ile beni birey olarak değerlendirecek.

Birlikte üstesinden gelemeyeceğimiz engel yok derken çok güzel bir toplumduk. Ne zaman biri kaybedecek olsa, kaybeden birey oldu. Misal, Sabahattin amca iflas ettiğinde toplum olduğumuzu hiç kimse hatırlamadı. Sabahattin amca parayı işletmeyi bilmedi, iş bilmez olduğu için kuru ekmeğe muhtaç oldu. Kendisinin parası varken sen veya ben yoktu sadece biz vardı. Para hepimizin, güç hepimizindi.

Herkes yazarlarından seçme şarkıları

Toplumdan istifa edeceğim

Birazdan toplumdan istifa edeceğim. Arkamdan üçlü gruplar halinde kısık sesle zayıf olduğumu konuşacak ve biraraya geldiklerinde ne kadar iyi bir insan olduğumu dile getirebilecek kadar ikili bir oyunun içine girebilecekler. İş yerinden amirim gelecek, belki cenazemde reklam olması için şirketin isminin yazdığı bir çelenk gönderecekler. Her neyse. Ayrıntılara çok da takılmamak gerekiyor. Nihayetinde şuan ayrıntılar ile uğraşmak bitmiş bir maç hakkında pozisyon tekrarlarını izlemek ve tartışmaktan öte bir anlam taşımayacak. Sonuç itibari ile karşılaşma sona erdi. Henüz karşılaşmanın başında hakemin baskısı ile 1-0 yenik başladım. Aslında maçtan daha erken çekilmem gerekiyordu, ikinci yarıya hiç çıkmamalıydım.

90 dakika sona erdi. Karşılaşmada yaşanan adaletsiz kararlardan dolayı birey sahadan çekilme kararı aldı. Birey sonsuzluğa veya hiçliğe yolcu edilirken taraftarlar ve hakem bireyim ne kadar zayıf olduğunu dile getirerek karşılaşmayı uzun yıllar yorumlamaya devam edecekler. Bunca zaman karşılaşmada hiçbir sorun yokmuş gibi bulunduğum için birçok psikolojik rahatsızlık üretecekler, konduracaklar. Bu zamana kadar neden yaşadığım sorgulanacak, neden vazgeçtiğim konuşulmayacak. Şimdiye dek sabrettiğim için öncesi hiç yokmuş gibi düşünülerek anlık bir yaklaşım olarak algılanacak. Kim ne şekilde algılarsa algılasın, karşılaşma bitti ve birazdan odamdan yükselen silah sesi ile tribündeki seyirciler sahaya inecek. Günler sonra ışıklar kapandığında ise yaşam aynı düzeninde devam edecek.

Bitti.

Facebook sayfamızı takip ediniz

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

İlgi çeken öyküler:

Ölüm

Kurtuluş

Kirli Melek

Benim öyküm

Recep ile Nadan

Zamana yolculuk

Anlatılmaz yaşanır yıllar geçse bile

İlgi çeken yazılar:

Himaye-i Etfal Cemiyeti’nden günümüze devlet korumasında çocuk

Alice Kitaplarında Darwinci Hiciv – 1. Bölüm

Ruhumun keşfi

Asansör Müziği ve Gastronomi

Altun yumurtlayan tavuk

Sepya rengine dönen rengarenk anılarımız