John Stuart Mill ve liberalizm

John Stuart Mill ve liberalizm

John Stuart Mill, liberalizm ve kadın hakları öncüleri arasında yer alıyor. John Stuart Mill, klasik liberalizm ve sosyal liberalizm arasında köprü vazifesi görüyor. 19. yüzyıl klasik liberalizmi ile 20. yüzyıl sosyal refah liberalizmi arasındaki ilişkinin kurulmasında J. S. Mill önemli bir faktördü. Devlet müdahalesi, klasik liberalizm için kabul edilemez. John Stuart Mill Özgürlük Üzerine (On Liberty) kitabı ile bireysel özgürlükleri savunmuştur. 19. yüzyıl düşünsel altyapısında John Stuart Mill kadın hakları konusunda vurgusuyla öne çıkıyor. 1869 yılında Kadınların Bağımlılığı Üzerine kitabı ile J.S.Mill kadın hakları öncüleri arasında yer aldı.

John Stuart Mill Özgürlük Üzerine kitabı ile klasik liberalizmin bireysel özgürlük anlayışı hakkında en sağlıklı eseri verdi. İngiliz filozof Mill, düşünce ve ifade özgürlüğü vurgusu yaptı. İngiliz filozof, bir başkasına zarar vermeyen bir kişinin özgürlüklerinin hiçbir suret ile kısıtlanamayacağını savundu. Muhalif düşüncelere hoşgörülü ve rasyonel bir yönetim gereği olarak birey özgürlüğü vazgeçilmez olarak ortaya koyuldu. 19. yüzyıl klasik liberalizmi ve 20. yüzyıl sosyal liberalizmi arasında köprü görevi gördü. Düşünceleri ile sosyal liberalizm ve klasik liberalizm esintileri içerdi. John Stuart Mill ve liberalizm arasındaki ilişkide bireysel özgürlükler ve bireyin sahip olduğu şartlar önemli bir etkendir. Devlet müdahalesi konusunda klasik liberalizm ile yolları ayrılır. Liberalizmin temeline devlet müdahalesinin olmamasını yerleştirmez. Bireysel özgürlükler kapsamında eşit şartlar altında yarışma hakkını da tanımlıyor.

Klasik muhafazakarlık ve özellikleri

John Stuart Mill ve liberalizm tarihi

John Stuart Mill ve liberalizm ilişkisi, yeni bir uzlaşıdır. 19. yüzyıl liberalizmi ile 20. yüzyıl refah liberalizmi arasında bir geçiştir. İngiliz filozof, devlet müdahalesinin söz konusu olabileceğini savundu. Aynı zamanda bireysel özgürlük konusunda da taviz vermedi. Bireysel özgürlük anlayışı kapsamında devlet müdahalesini savunarak sosyal liberalizmin öncüsü oldu. İfade özgürlüğü konusunda Mill çalışmalar yürüttü. İfade özgürlüğü hakkı verilmezse “yanlışı doğruyla değiştirme fırsatını yitiririz” dedi.

Mill, devletin gücünün kısıtlanması ve denetlenmesi taraftarıdır. Otoriter devletlerde bireylerin ahlaki ve zihinsel kapasitelerinin yeteri kadar açığa çıkamamasından yakınıyor. Devlet müdahalesi kabul edilebilir olsa dahi devletin birey için tehdit olduğunu da vurguladı. Bu yönü ile 19. yüzyıl liberalizmi ve 20. yüzyıl liberalizmi arasında köprü vazifesi görüyor.

John Stuart Mill ve liberalizm

John Stuart Mill ve liberalizm

Klasik liberalizm ve Sosyal Darwinizm açısından sakıncalı görülen birçok hak ve yardım, Mill için bir gerekliliktir. John Stuart Mill, çocukların eğitimi, çalışma saatleri, halk sağlığı, sağlık sigortası, emeklilik gibi konularda devletin müdahalesini savundu. Bu konularda devlet müdahalesinin liberalizm açısından kaçınılmaz olduğunu belirtti. Birey özgürlüğü kapsamında bireylerin eşit şartlarda yarışabilmesini savundu.

Organik toplum ve milliyetçilik

Temsili Hükümet Üzerine Düşünceler

1861 yılında yayınlanan Temsili Hükümet Üzerine Düşünceler kitabı, sınıf ayrımı gözetmeksizin tüm yurttaşların oy kullanabilmesi fikrini savunuyor. Devlet yönetiminde toplumun her kesiminden yurttaşın yer alabilmesi, liberalizm kapsamında belirtiliyor. John Stuart Mill, elitist yaklaşıma sahip. Bu nedenle, eğitim ve karakterin bireyin kaç oya sahip olacağını belirleyeceğini belirtiyor. Tüm bireylerin oylarının eşit olmadığı ve eğitim durumuna göre oy sayısının belirlenmesi gerektiğini savundu.

19. yüzyılda yaşayan Mill, döneminin elitist akımından da etkilendi. Elitist tavrından dolayı “ihtiyatlı bir demokrat” olarak tanımlanıyor.

Modern liberalizm ve modern liberalizmin özellikleri

Kadınların Bağımlılığı Üzerine

J.S.Mill, kadınların oy hakkını savundu. 19. yüzyıl için büyük bir düşünsel devrim olarak nitelendirildi. İngiliz filozof, cinsiyetler arasında eşitsizliğin sınıflararası adaletsizliğin en büyük örneği olduğunu savundu. Devletin empoze ettiği eğitim sisteminin kadın erkek ayrımını derinleştirdiğini belirtti.

John Stuart Mill ve liberalizm

John Stuart Mill ve liberalizm

Cinsiyet eşitsizliğinin ayrımcılığın en önemli sorunlarından birisi olduğu tezi üzerinde durdu. Kadın erkek ayrımı yapmadan tüm bireylerin kapasitesini ortaya koyabilmesi gerektiğini yazdı.

Kadınların kapasitesinin de ortaya çıkarılabilmesi için kadınlara da hak tanınması gerektiği savunuldu. Kadınların oy kullanabilmesi fikrini yüksek sesle dile getirdi. Kadınların Bağımlılığı Üzerine adlı eseri, kadın hakları konusunda önemli bir öncü eser olarak görülüyor.

Günümüzde iki cins arasında varolan toplumsal ilişkileri düzenleyen ilke – bir cinsin hukuken diğerine bağımlı olması – kendi içinde yanlıştır ve şimdi de insanlığın gelişmesi açısından en önemli engellerden biri haline gelmiştir… Bunun yerini, hiçbir tarafa ayrıcalık ya da yoksunluk tanımayan tam bir eşitliğin alması zorunludur.

On the Subjection of Women, Everyman Library, 1970 (İlk baskı 1869), sayfa 219

Facebook sayfamızı takip ediniz:

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

kısa yazılar:

Sosyal demokrasinin yükselişi

İlk gece etkisi! Farklı bir yatakta uyumak neden zor?

İran’da son şah Muhammed Rıza

Theodor Reik kitabı aşk ve şehvet üzerine