Hatay'ın Türkiye'ye katılması

Hatay’ın Türkiye’ye katılması

Türkiye Cumhuriyeti’nin nihai sınırları, Hatay’ın Türkiye’ye katılması ile birlikte belirlendi. 1921 yılında Türkiye ve Fransa arasındaki anlaşmayla birlikte Antakya ve İskenderun’u kapsayan Hatay, özel bir statü ile Türkiye sınırları dışında kaldı. Hatay’ın bağımsızlığı ve Hatay’ın ilk cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen önderliğinde Türkiye’ye katılması, ülke için dönüm noktalarından oldu. Türkiye ve Suriye ilişkileri açısından Hatay önemli bir role sahip. Fransa’nın Hatay Sancağı projesi, Türkiye ve Fransa arasında krize neden oldu. Türkiye kesinlikle Suriye’ye bağlı bir Hatay’ı kabul etmedi. Milletler Cemiyeti ve İngiltere, Hatay konusunda İkinci Dünya Savaşı nedeniyle Türkiye yanlısı bir tutum sergilemek zorunda kaldı. Peki 5 Temmuz Hatay için ne ifade ediyor? 7 Temmuz süreci öncesinde neler yaşandı? Hatay Cumhuriyeti ne zaman kuruldu? Hatay Cumhuriyeti neden kuruldu? Faşist İtalya ve Almanya tehlikesi, tüm Avrupa’nın Hatay politikası üzerinde etki yarattı.

Türkiye sınırları açısından Hatay’ın Türkiye’ye katılması önemli bir özelliğe sahiptir. Türkiye’nin kurulduğu tarihten itibaren ilk ve tek sınır genişletme hamlesidir. Mustafa Kemal Atatürk’ün Hatay politikası, Türkiye’nin kararlılığının bir işaretiydi. Atatürk’ün ömrü Hatay’ın Türkiye’ye dahil olduğunu görmeye yetmedi. Ancak İsmet İnönü, Atatürk’ün Hatay politikasını devam ettirdi. 1921 yılında Türkiye ve Fransa’nın Hatay anlaşması, Türkiye lehine değildi. Hatay’ın özel bir statü ile Türkiye sınırları dışında kalmasına karar verilmişti. İlerleyen yıllarda Hatay’ın ilk Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen ve diğer Hataylı siyasetçiler, Türkiye’nin Hatay politikalarına kayıtsız kalmadı. İkinci Dünya Savaşı nedeniyle Milletler Cemiyeti ve İngiltere açısından Hatay konusunda imtiyaz verilmesi gerektiği düşünüldü. 5 ve 7 Temmuz Hatay için yalnızca bir gün değildir. Hatay’ın Türkiye’ye dahil olması açısından bir semboldür. Türkiye ve Suriye ilişkileri uzun yıllar Hatay politikası nedeni ile sorunlu bir şekilde ilerliyordu. Peki Hatay sorunu nedir? Hatay Cumhuriyeti ne zaman kuruldu? Hatay Cumhuriyeti neden kuruldu? Hatay’ın Türkiye’ye katılması nasıl sağlandı?

Bu nedenle, savaş öncesinde Türkiye ve Fransa arasında bir gerginliğin Adolf Hitler’e yarayacağı düşünüldü. Milletler Cemiyeti, Hatay konusunda Türkiye yanlısı bir tutum sergiledi.

Tek parti döneminde süreklilik

Hatay’ın Türkiye’ye katılması ve İngiltere

Hatay sorunu, İkinci Dünya Savaşı tehdidi nedeniyle değişiklik gösterdi. Fransa’nın Hatay konusunda ayak diretmesine rağmen, Milletler Cemiyeti ve İngiltere’nin tavrı Türkiye’den yana oldu. Fransa ve Suriye’nin talepleri olumsuz karşılandı. Faşist İtalya ve Almanya tehlikesine karşı Orta Doğu’da Türkiye ile Fransa’nın düşman olması, ufuktaki savaşın gidişatını değiştirebilirdi. Savaşta Türkiye ve Fransa’nın farklı cephelerde yer almaması için Fransa’dan imtiyaz talep edildi. 1921 sonrasında Fransa için bu talepler kayıp olarak kabul edilebilirdi.

Hatay'ın Türkiye'ye katılması

Hatay’ın Türkiye’ye katılması

Antakya ve İskenderun, Fransa için bir sömürgeden ziyade bir yaşam alanı olarak algılanıyordu. Fransa’nın Hatay’da yaptığı yatırımlar da bunun göstergesiydi. 2013 yılına dek İskenderun’da Fransızların yaptığı kanalizasyon sistemi kullanılıyordu. 2013 sonrasında Fransa’nın yaptığı kanalizasyon sistemine eklemeler yapılarak kentte altyapı iyileştirmesi yapıldı.

Fransa’nın özel ilgisine rağmen Adolf Hitler ve faşist İtalya tehlikesi, Hatay’dan vazgeçmek için yeterli oldu. Fransa’nın taleplerinden ve yetkisinden vazgeçmesine rağmen Suriye uzun süre Hatay sorunu ile gündeme geldi. Suriye’de siyasetçilerin iç politikada popülizm yapabilmesi için Hatay sorunu önemli bir malzeme olarak görüldü. Beşar Esad ile birlikte, Hatay sorunu da tarihe karıştı. Suriye’nin Hatay talepleri Beşar Esad’la birlikte bitti.

Penisli Yargı ve Hakim Olamayan Avukatlar

Hatay Sancağı

Türkiye ve Fransa arasında bir kriz çıkmasının önüne geçmek isteyen İngiltere bir çözüm üretti. Milletler Cemiyeti ve İngiltere, Hatay Sancağı adı altında dışişlerde Suriye’ye bağlı bir yönetim kurulmasına karar verildi. Hatay Cumhuriyeti‘ne giden yolda önemli bir adım oldu. Hatay’da Türk nüfus ve Arap nüfus arasında zaman zaman yaşanan gerginlikler, bazı anlar silahlı çatışmaya dönüştü. Hatay’ın Türkiye’ye katılması için önemli bir adım oldu. Ancak Nisan 1938’deki Hatay Sancağı seçimleri sonucunda Suriye yanlısı bir çoğunluk kazansaydı, Suriye’ye bağlı bir Hatay’dan söz edilebilirdi.

Anarşizm ve liberalizm farkları

Hatay Cumhuriyeti ne zaman kuruldu? Hatay Cumhuriyeti neden kuruldu?

Birleşmiş Milletler kararı ile ayrı bir sancak statüsüne kavuşan Hatay için bir yol ayrımı gözüktü. Nisan 1938’de Hatay’da yapılan seçimler kanlı oldu. Kanlı Nisan seçimleri itirazlar sonucunda iptal edildi. Hatay’da ayaklanmalar, seçimin iptal edilmesine neden oldu. Avrupa’da yükselen Hitler tehlikesi, Fransa’nın bölgede etkisi azaltmasına neden oldu. Türk ve Fransız askerler nezaretinde gerçekleştirilen seçimlerde Türk milletvekilleri çoğunluğu elde etti. 40 kişiden oluşan Hatay meclisinde 22 sandalyeyi Türk milletvekilleri aldı.

Hatay'ın Türkiye'ye katılması

Hatay’ın Türkiye’ye katılması

Tayfur Sökmen seçimlerde Hatay’daki Türk seçmenleri ve milletvekillerini örgütleme konusunda önemli bir rol oynadı. Tayfur Sökmen kimdir sorusunun yanıtı tarihe Cumhurbaşkanı olarak yazıldı. Emekleri sonucu Hatay Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı oldu. Hatay Meclisi, Eylül 1938‘de ilk toplantısında Hatay Cumhuriyeti olarak bağımsız bir devlet olduklarını ilan etti.

Recep ile Nadan – 15 Temmuz Özel

Hatay Türkiye’ye ne zaman katıldı

29 Haziran 1939 tarihine gelindiğinde bağımsız olan Hatay Cumhuriyeti, Türkiye’ye katılma kararını ilan etti. Hatay Türkiye’ye ne zaman katıldı sorusu da, Tayfur Sökmen önderliğinde yanıt buldu. 29 Haziran 1939’da alınan Hatay’ın Türkiye’ye katılması kararı, 7 Temmuz 1939’da TBMM’de Hatay’ın vilayet statüsüne alınması ile resmileşti. 7 Temmuz 1939’dan itibaren Hatay Cumhuriyeti, yerini Türkiye’nin Hatay vilayetine bıraktı.

Hatay'ın Türkiye'ye katılması

Hatay’ın Türkiye’ye katılması

7 Temmuz 1939’daki TBMM’deki 3711 sayılı kanunun yasalaşması, Hatay’ı Türkiye’nin 63. vilayeti yaptı. Türkiye’ye yeni katılan ilk ve tek toprak olan Hatay’ın plakada ayrı bir imtiyaz sağlanarak 63 No’lu plaka olmaması, kültürel ve tarihsel açıdan kusur teşkil etmektedir.

Facebook sayfamızı takip ediniz.

 Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

İlgi çekebilecek yazılar:

Fenerbahçe neden başarısız

Hayat içi dopdolu bir kitaptır

Anlatılmaz yaşanır yıllar geçse bile

Evimizdeki Konsomatris

Kısa saçlı genç kadın