oligarşi

Güney Amerika’da oligarşi ve diktatörlük

1860 ve 1870’li yıllarda egemenliği elinde bulunduran liberaller fırsatı değerlendiremedi. Liberaller ve muhafazakar caudillolar arasındaki bağ liberallerin yapısını ve sistemini etkiledi. Elbette cuadillolar ile iktidarın ilişkisi üretim kapasitesini arttırmak ve gelir üzerine kuruluydu. Böyle bir tablo olunca da politik özgürlük talepleri unutuldu. İşte Güney Amerika’da oligarşi ve diktatörlük yolları bu taşlar ile döşendi. Güney Amerika tarihi kan ve esaret ile yazıldı. Batı Avrupa’ya esirliğin sonrasında halk için hemşehrilerine esaret vakti geldi.

1860 ve 1870’li senelerde liberallerin iktidar yıllarında fırsatı iyi değerlendirememesi, liberal rüzgar dünyada estiğinde dahi Güney Amerika’da önyargılı yaklaşılmasında etkili oldu. Günümüzde Güney Amerika’da makbul olan sol ve sosyalist düşünceler ise bunun etkili sebeplerinden birisi siyasi geleneklerine 1800’lerin ikinci yarısında eklenen liberal dönemdir. Muhafazakar cuadillolar ve liberaller arasındaki ekonomik ilişki ve hedefler, toplum açısından liberalizmi güvenilmez kıldı. Güney Amerika’da oligarşi ve diktatörlük rejimleri bu dönemde uygun bir zemin yaratma fırsatı yakaladı. Güney Amerika, kan ve gözyaşı ile yoğrulmuş bir siyasi kültür üzerine inşa edildi. Tıpkı bu dönemde olduğu gibi toplum ezilen ve sömürülen kesim oldu.

Pablo Escobar ve Kolombiya

Oligarşi ve diktatörlük

İhracatın gelişmesiyle elde edilen kazanç bu dönemde politik özgürlük taleplerini yok saymak için yeterli oldu. İktisadi gelişimin devam edilebilmesi için otoriter yönetimin sürdürülmesi gerektiğine inanıldı. Oysa otoriter düzenin devam etmesi, kurumsallığı ve devamlılığı zayıflatıyordu. Oligarşi ve diktatörlük dönemlerinde dönemsel ekonomik hareketlilik, uzun vadede ekonomik zararlara neden oldu.

oligarşi

oligarşi

Güney Amerika’da oligarşi ve diktatörlük yönetimleri büyük ölçüde popülizm batağına saplandı. Öyle ki Yeni Brezilya Cumhuriyeti, 1890’larda bayrağına “düzen ve ilerleme” sloganlarını ekledi. Güney Amerika’nın otoriter yönetimlerinde düzen ve ilerlemeden ziyade düzenin tek bir kişinin tekelinde olması ve adaletsizlik yatıyordu. İstikrarlı imajı çizen otoriter yönetimler, 20. yüzyılın başında yeni sömürgecilik dönemini başlattı. Güney Amerika halkları Avrupalılar tarafından değil, Güney Amerika’da yaşayan ekonomik anlamda elit kesimlerin sömürüsü altında ezildi. Sayısal anlamda Güney Amerika ekonomisi gelişiyordu ama gelişim Güney Amerika halkının günlük yaşamına etki etmiyordu.

Yeni otoriteryanizm ve Latin Amerika

Cumhuriyetçi görünüm

Güney Amerika devletleri o dönemde cumhuriyetçi bir görüntüye sahipti. Ancak cumhuriyetçilikten ziyade oligarşi ve diktatörlük zulmü altında eziliyordu. Güney Amerika’daki siyasal sisteme halkın dahil olması imkansıza yakındı. Kağıt üzerinde var olan yönetime katılma hakkı, pratikte halka yansımıyordu.

oligarşi

oligarşi

Oligarşik yönetimler Güney Amerika’nın ticaret hacmini büyütüyordu ve bu durum kültürel hegemonya kuran Batı Avrupalı dostları açısından olumlu bir gelişmeydi. Batı Avrupalı tüccarlar ve hükümetler, Güney Amerika’nın siyasal düzenini değil, Avrupa ile ticaret hacmini baz alıyordu. Bu nedenle, Güney Amerika yönetimleri ile Batı Avrupa devletleri arasında kabullenilmiş bir ilişki vardı.

oligarşi

oligarşi

Batı Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri, iktidarını devam ettirmek isteyen despotlara iki yol sunuyordu. Havuç ya da sopa… Güney Amerika’da ekonomik ve siyasal çıkarlarına devam edebilmeleri için Güney Amerika despotlarının havucu tercih etmesi gerekiyordu. Güney Amerika iktidarları ise despot yönetimlerini devam ettirebilmek adına emperyalizme teslim olmayı ve çıkarlarını devam ettirmeyi tercih ettiler.

Sosyalizm ve çeşitleri

Güney Amerika’da kişisel ve sınıfsal çıkarlar

Güney Amerika’da emperyalizmin tüm kıtayı ele geçirebilmesi için oligarşik yönetimler önemli bir fırsattı. Oligarşi ve diktatörlük yönetimleri altında kişisel çıkarlar amacı ile tüm kıtanın çıkarları yok sayıldı. Toplum içerisindeki bu azınlık hükümetleri, tüm kıtanın kaynaklarını kendi aralarında paylaşmayı ve emperyalistlere ticari payını vermeyi kabul etti. Kişisel ve sınıfsal çıkarlar, Güney Amerika’daki çoğunluğun açlık ve gözyaşının sebebi oldu.

Facebook sayfamızı takip ediniz.

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

İlgi çeken kısa yazılar:

Hükümet-i alem: Yunan harfli Türkçe metin

İttihat ve Terakki Partisi ve tarım

Sosyal demokrasinin yükselişi

Anarşizm ve liberalizm farkları