Ömer Hayyam

Ömer Hayyam kimdir? Ömer Hayyam rubailer

Ömer Hayyam, doğum ve ölüm tarihi net olarak bilinmeyen bir alimdir. Hayyam, 11. yüzyılın ortalarında doğdu ve 12. yüzyılın ilk çeyreğinde vefat etti. Ömer Hayyam kimdir? Ömer Hayyam rubailer ile bilinir ama Ömer Hayyam hayatı bilim ve matematik ile geçmiş bir alimdir. Ömer Hayyam eserleri ile yeni bir devir açmıştır. Rubai türünde şiirin kurucusu olarak kabul edilir. Ömer Hayyam şarap üzerine pek çok rubai kaleme almıştır.

Ömer Hayyam rubailer ile günümüz insanları tarafından tanınıyor. Ancak Ömer Hayyam hayatı matematik ile geçmiş bir alimdir. Hayyam dönemin devlet adamlarının danışmanlığını yapmıştır. Ayrıca hükümdarın sağlık sorunları ile de ilgilenmiştir. Hayyam 11. yüzyılın ortalarında dünyaya gelmiştir ve 12. yüzyılın birinci çeyreğinde hayatını kaybetti. Ömer Hayyam kimdir sorunusu yanıtlar iken Hayyam’ın matematik ve bilim üzerine çalıştığını unutmamak gerekir. Ömer Hayyam eserleri arasında rubailer önemli bir yer tutar. Hayyam’ın rubaileri bugüne kadar gelmeyi başarmıştır. Ömer Hayyam sözleri, 21. yüzyılda dahi sorun yaratmıştır. Dünyaca ünlü Türk piyanist Fazıl Say, Hayyam rubaisini Twitter‘da yazdığı için mahkeme tarafından ceza almıştır. 11. yüzyılda yaşamasına rağmen 21. yüzyılın da ötesinde bir dünya görüşüne sahiptir. Ömer Hayyam şarap üzerine pek çok rubai yazmıştır.

George Orwell kitapları! George Orwell Hayvan Çiftliği

Ömer Hayyam

Ömer Hayyam

Ömer Hayyam

Ömer Hayyam eserleri, Türkiye’de birçok defa Türkçe’ye çevrilmiştir. Abdulbaki Gölpınarlı, Yahya Kemal Beyatlı gibi pek çok sanatçı Hayyam’ın eserlerini çevirmiştir. Hayyam rubaileri çevirisinde Türkiye’de en çok rağbeti Sabahattin Eyüpoğlu çevirileri görmüştür. İş Bankası Yayınları tarafından yayınlanan Ömer Hayyam rubailer kitabı, Türkiye’de en çok ilgi gören Hayyam rubaisi oldu.

Hayyam aslen İranlıdır. İran’da yaşayan Türklerden olduğu da iddia ediliyor. Hayyam eserlerini Farsça yazmıştır. O dönemde sanatçılar eserlerini Türkçe veya Arapça değil, Farsça yazmayı tercih ediyordu. Farsça edebi açıdan kuvvetli bir dil olmasından dolayı Mevlana Celaleddin Rumi ve Hayyam gibi nicesi eserlerini Farsça yazmayı tercih etmiştir.

Machiavelli kimdir? Machiavelli Prens sözleri

Sabahattin Eyüpoğlu

Sabahattin Eyüpoğlu, Türk edebiyatı açısından önemli bir role sahiptir. Türkiye’de birçok çeviride imzası bulunur. Sabahattin Eyüpoğlu 1908 yılında dünyaya geldi. 1908’de dünyaya gelen Eyüpoğlu, Hasan Ali Yücel‘in kurucusu olduğu Tercüme Bürosu‘nda Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı. Cumhuriyet dönemi edebiyatında Eyüpoğlu çok önemli bir role sahiptir. Sanat ve edebiyat ile iç içe bir ailenin çocuğudur.

Türk edebiyatını zenginleştirebilmek adına birçok dilden çeviriler yapıldı. Farsça eserleri Türkçe’ye çevirme konusunda Sabahattin Eyüpoğlu önemli bir role sahiptir. O dönemde çeviride bireysel ve imece sistemi ile çeviriler yapılmıştır. Yalnızca Farsça eserler çevirmemiştir. Büyük çevirmen Sabahattin Eyüpoğlu, Montaigne, Platon ve William Shakespeare gibi dünyaca ünlü isimlerin eserlerini Türkçe’ye çevirdi.

İran şahı Nasreddin

Rubai nedir

Rubai, dörtlük yani rubaiyat anlamına gelmektedir. Günümüz edebiyatçıları arasından Orhan Veli Kanık da bir dörtlük yani rubai denemesi yapmıştır. Ancak rubai tarzında edebi eser veren çağdaş bir edebiyatçı yoktur. Türk edebiyatının gelenekselleşen bu türü, yok olmaya yüz tutmuştur. 20. yüzyıl edebiyatçılarından olan Nazım Hikmet Ran da bir rubai yazmıştır. Mevlana Celaleddin Rumi, Turgut UyarNazım Hikmet Ran ve Orhan Veli Kanık gibi birçok büyük edebiyatçı rubai yazdı. Ancak rubai yazanlar arasında Mevlana ve Hayyam en fazla beğeni toplayan rubaiciler oldu. Rubai türünün çıkış yeri İran’dır.

Dürdane Hanım roman tahlili

Rubai özellikleri

Rubai özellikleri irdelendiğinde günümüz edebiyatında kendisine yer bulamamasına sosyolojik ve edebi bir açıklama getirilebiliyor. Rubai türünün 6 temel özelliği vardır;

Birinci özellik, her mısra ayrı bir ölçü ile yazılabiliyor.

İkinci özellik, dört mısra içerisinde önemli olan fikir, kısa ve özlü bir biçimde anlatılır.

Üçüncüsü, rubai türünde konular felsefi, tasavvufi fikirler, bir dünya görüşü, bir hiciv ya da nükte olabiliyor.

Rubainin dördüncü özelliği, ilk üç mısra ana fikrin hazırlayıcısı rolündedir. Rubai türünde söylenmek istenen asıl fikir, dördüncü mısrada çarpıcı bir biçimde vurgulanır.

Beşinci temel özellik, rubailerde ahenk önemlidir. Rubailerde sedaya önem verilir.

Altıncı temel özellik ise rubai türündeki şiirlerde şair mahlas kullanmaz. Ancak Hayyam’ın bazı rubailerinde bu özelliğin istisnaları söz konusudur.

Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası – 2

Rubai örnekleri

Bir put demiş ki kendine tapana:

Bilir misin niçin taparsın bana?

Sen kendi güzelliğine vurgunsun:

Ben ayna tutar gibiyim sana.

Hayyam’ın bu rubaisinde Tanrı inancı ile toplumun yaklaşımı arasındaki çarpıklık vurgulanmıştır. İnsanın bir güce tapınma arzusunun kökeni sorgulanmıştır. Hiciv, tasavvufi ve felsefi bir içeriğe sahiptir.

Yeni yazılardan haberdar olabilmek için Facebook sayfamızı takip ediniz:

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

kısa yazılar:

Mezheplere yenilen aşk oyunu

Friedrich Nietzsche ve faşizm

Kısa yazılar ve romana dair