Osmanlı'da okuma yazma oranı

Osmanlı’da okuma yazma oranı

1 Kasım 1928‘de yeni siyasi yapı olan Türkiye, Harf İnkılabı ile yazıda önemli bir yenilik yaptı. Osmanlıcı ve gelenekselci kesim tarafından Anadolu insanının bir gecede cahil bırakıldığını iddia etti. 1353 sayılı kanun değişikliği ile Arap alfabesi yerine Latin alfabesi yürürlüğe girdi. Bir gecede cahil bırakıldık iddiası doğru mu? Osmanlı’da okuma yazma oranı kaçtır? Mustafa Kemal Atatürk ve harf inkılabı çalışmaları nasıl etkiledi?

Türkiye, Osmanlıca’nın yazıldığı Arap alfabesi yerine Latin alfabesinde Türkçe‘nin daha doğru yazılacağı kararına vardı. Akademik çalışmalar sonrasında Türkçe ve Türkiye için en uygun Latin alfabesi ve dahilindeki harfler tespit edildi. Bu doğrultuda Harf İnkılabı gerçekleşti. 1 Kasım 1928 tarihinde 1353 sayılı kanun ile Harf İnkılabı gerçekleştirildi. Osmanlıcı ve gelenekçi kesim tarafından inkılap eleştirildi. Bir gecede cahil bırakıldık söylemi ile Cumhuriyet rejimi suçlandı. Osmanlı’da okuma yazma oranı kaçtır? Mustafa Kemal Atatürk neden alfabede yeniliği talep etti?

Türkiye NATO’ya ne zaman girdi?

Osmanlı’da okuma yazma oranı

Bir gecede cahil bırakıldık tezi savunulurken Osmanlı’da halkın okuma yazma bildiği varsayılarak konuşuluyor. Peki Osmanlı Devleti döneminde Anadolu halkı okuma ve yazma biliyor muydu? Osmanlı’da okuma yazma oranı kaç? Türkiye, alfabede değişiklik yaptığında Türkiye için neler değişti? Anadolu’da Türk kültürü ne kadar etkilendi?

Osmanlı'da okuma yazma oranı

Osmanlı’da okuma yazma oranı

19. yüzyılda erkeklerde okuma yazma oranı %3 idi. Kadınlarda okuma yazma oranı ise yalnızca %0,1 idi. 1920 tarihine geldiğimizde ise %2,5 okuma yazma oranı vardı. Elbette Anadolu kentlerine gittikçe Osmanlı’da okuma yazma oranı daha da düşüyor. 20. yüzyıl Cumhuriyet yıllarında gelenekçi vatandaşlar ecdadımızın mezar taşını okuyamaz olduk dedi. Ancak 19. yüzyılda Osmanlı’da yaşayanlar da ecdadının mezar taşını okuyamıyordu, sadece ecdadının mezarının yerini biliyordu.

Mezar taşını okuyamama konusunda Cumhuriyet rejimi devrimlerine kızmak yerine ecdadının mezar yerini öğretmeyen anne ve babalara sitem etmek gerekiyor. Sebebi ise geçmişte ecdad da mezar yerini bilerek kabir ziyareti yapabiliyordu, çünkü okuma yazma bilmediği için okuyarak mezar bulma durumu yoktu.

Tek parti döneminde süreklilik

Cumhuriyet rejiminde okuma yazma oranı arttı

Osmanlı döneminde okuma yazma oranı çok düşüktü. Aynı zamanda Osmanlı eğitim sistemi, halkın geneline hitap etmiyordu. Eğitimin maksadı, İttihat ve Terakki Partisi dönemine dek yalnızca devlet kademelerinde görev alacak bürokratlar yetiştirmek amacını taşıyordu. İttihatçı dönemde ise paramiliter bir toplum ve halka rağmen halka ıslahat amaçlandığı için halkın da eğitimi için çaba sarf edilmiştir.

Osmanlı'da okuma yazma oranı

Osmanlı’da okuma yazma oranı

1935 yılında gelindiğinde Türkiye’de okuma yazma oranı 19.25 gibi önemli bir sayıya ulaştı. 1940’ta ise 24,55’e ulaştı. 1980 yılına geldiğimizde Türkiye’de okuma yazma oranı 67,48’e ulaştı. Rakamlar ile baktığımız zaman Türkiye döneminde halkın okur yazarlık durumu iyileştirildi.

Osmanlı Devleti’nde İttihat ve Terakki

Harf İnkılabı eğitimi iyileştirdi

1 Kasım 1928’de hayata geçirilen Harf İnkılabı, Türkiye’nin eğitim durumunu iyileştirdi. Milli Eğitim Bakanlığı, birçok proje ve kampanya ile yüzlerce sene cahil bırakılan Anadolu halkının eğitilmesi için çalışmalar yürüttü. Türkiye Cumhuriyeti döneminde Türk Silahlı Kuvvetleri askere aldığı Anadolu gençlerine okuma yazma bilmiyor ise okuma yazma öğretmeyi dahi askeri eğitim dahilinde görmüştü.

Osmanlı döneminde ise askerlik vazifesinin bireyi eğitme ve geliştirme gibi bir misyon ve vizyona sahip değildi. Türkiye, asker ocağına alınan gençlerin eğitimini yalnızca askeri bir eğitim olarak algılamadı. Askerlik sonrasındaki yaşamını kolaylaştıracak bilgiler edinebilmesi için çalışmalar yürüttü.

Hegemonya ve sömürgecilik üzerine

Mustafa Kemal Atatürk ve Harf İnkılabı

Anadolu halkının yüzlerce sene süren cehaletinin en büyük düşmanı Mustafa Kemal Atatürk oldu. Osmanlı döneminde gerçekleştirilen her ıslahat, sivil ve asker bürokratlar açısından önem arz ediyordu. Ancak Anadolu halkı yeniliklerin hiçbir yerinde yoktu. Osmanlı Hanedanı, devletin mekanizmasını çağdaşlaştırmayı hedefledi. Mustafa Kemal Atatürk ise devlet mekanizması ve halkı çağdaşlaştırmayı ülkü edindi.

Osmanlı'da okuma yazma oranı

Osmanlı’da okuma yazma oranı

Saltanatın kaldırılması, yalnızca devlet mekanizmasını ilgilendirmiyordu, çünkü cahil kalan Anadolu halkının eğitilmesi ile de ilişkiliydi. Saltanatın kaldırılması ile birlikte, Anadolu halkı artık yöneten ve yöneteni seçen zümre olarak varlığına devam ediyordu. Halifeliğin kaldırılması da tıpkı Saltanatın kaldırılması gibi halkın eğitimi ile ilişkiliydi. Hem din hem ilim tedrisatı ile ihya edilmesi planlanan Anadolu halkının kendi dinini yaşarken herhangi bir zumre veya kişinin çıkar ve emirlerini gözetmek zorunda kalmaması amaçlandı.

Facebook sayfamızı takip ediniz

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

İlgi çeken kısa yazılar:

Tımarlı Sipahi sistemi ve toprak düzeni

Osmanlı’da derin devlet

Osmanlı Devleti

Dünyanın en güzel camisi(1876 tarihli metin)

Sporun tarihi ve Türkiye’de spor kültürü

Hintlilerin ve Parsilerin ölü gömme gelenekleri

İttihat ve Terakki Partisi ve tarım

Türkiye Cumhuriyeti’nde Yahudiler

Türk Yahudiliği ve Kemalizm

Yahudi Cemiyeti ve Türkiye’de Devrimler

Güney Amerika’da oligarşi ve diktatörlük