Osmanlı Devleti

Osmanlı Devleti

Türk siyasi tarihinde önemli bir konumu vardır Osmanlı Devleti olarak lanse edilen devletin. Geçmişte birçok devlet kuran Türk milleti, Ertuğrul Gazi sonrasında yönünü Batı’ya çevirmiştir. 1071‘de tam olarak Anadolu’ya yerleşen Türkler, özellikle Osmanlı siyasi anlayışı ile Avrupa’yı yurt olarak edinmeyi de hedef haline getirmiştir. İslam’ı yayma gibi toplumsal tabanı da ateşleyen bir siyasi ve dini motivasyon ile savaşlar meşru hale getirilmiştir. Osmanlı Devleti ne zaman kuruldu? Osmanlı Devleti ne zaman yıkıldı?

Osmanlı Devleti, gerileme süreci boyunca korumacı, gelenekçi bir yapı ile idare edildi. Başlangıcı Ertuğrul Gazi olarak alınabilecek olan Osmanlı Devleti, 1. Dünya Savaşı sonrasında fiili olarak yıkıldı. Radikal İslamcı tarihçiler Osmanlı’yı Mustafa Kemal Paşa’nın ve ekibinin yıktığını iddia ederler. Mustafa Kemal Paşa kesinlikle bu dönemde bir baş aktördür. Ancak Osmanlı Devleti’ni yıkan değil, yıkılan devletin ardına yeniden Türk devleti inşa eden Mustafa Kemal’dir. Osmanlı Devleti ne zaman kuruldu? Osmanlı Devleti ne zaman yıkıldı?

Hegemonya ve sömürgecilik üzerine

Osmanlı Devleti ne zaman kuruldu?

Tarihçilerin büyük bölümü Osmanlı Devleti’nin kuruluşu olarak 1299 tarihini işaret ediyorlar. 1258 yılında Söğüt‘te dünyaya gelen Osman Gazi, devletin kurucu lideri olarak görülüyor. 1299 ile 1453 yılları arasındaki geçen süreci birçok tarihçi kuruluş dönemi olarak sınıflandırıyor. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethi, Türk tarihi açısından keskin bir değişim ve gelişime neden oldu.

Osman Bey, Orhan Bey, 1. Murat, Yıldırım Bayezıt, Çelebi Mehmet ve 2. Murat, devletin kuruluş dönemi padişahlarıdır. Timur Devleti’nin Anadolu’ya girmesi, Anadolu’daki siyasi yapıyı derinden etkiledi. Timur ordusuna karşı Yıldırım’ın askeri ve siyasi hatalar yapması, henüz taze olan devletin tarih sayfasından erkenden silinmesine neden oluyordu. O dönemde Timur akınları ile yerle yeksan olan Anadolu, hükümdarı olan Yıldırım Bayezıt’ı Timur’a rehin olarak kaptırdı. Birçok tarihçinin iddiasına göre, Padişah’ı demir kafeslerde gezdirmiş ve işkenceler yapılmış.

Tek parti döneminde süreklilik

Fetret devri

Devletin henüz kuruluş süreci olarak sınıflandırılan sürecinde yıkılmanın eşiğine gelmesi, devletin reflekslerini etkileyip etkilemediği yazının diğer bölümlerinde incelenecek ve aktarılacak. 1402 yılında Ankara Savaşı’nın yerle bir ettiği Osmanlı idari yapısı, Timur geri çekildiğinde yeniden şekillenmeye ve istikrarı kurmaya büyük bir çaba harcadı. Timur’un çekilirken Anadolu beyliklerine yeniden bağımsızlığını vermesi, kısa vadede Anadolu siyaseti için bir kayıp oldu.

Osmanlı Devleti

Osmanlı Devleti

Ankara’da iki komutanın orduları karşı karşıya geldi. Ankara’da savaşın sisli bir havada vuku bulması, savaşın gidişatını değiştirdi. Timur’un başarılı komutanı Esenboğa‘nın ordusundaki fillerin sisli havada Osmanlı süvarilerini ve atlarını korkutması, Bayezıt’ın ordusunun dağılmasına neden oldu. Devletin üst kademesini ve ailesini zor durumda bırakan Timur, Osmanlı yönetiminin gelecekteki aile yapısını değiştirmiştir.

Osmanlı Devleti

Osmanlı Devleti

Yıldırım Bayezıt’ın eşinin Timur’un eline geçmesi, devlet ve kadın ilişkisini değiştirmekte önemli bir motivasyon oldu. Bayezıt’tan sonra Padişahlar beraber oldukları kadınların sayısını arttırmış ve siyasi bir koz olarak kullanılmamasına çalışmıştır. Bayezıt’ın eşine yapılan uygunsuz ve küçük düşürücü hareketler, devletin itibarını olumsuz yönde etkilemiş ve Anadolu’da yaşananlar fısıltı yoluyla yayılmıştır.

Orhan Bey dönemi

Orhan Bey’in iskan politikası, Anadolu ve Balkanlar üzerindeki yerleşim alanlarının Türkleşmesi ve Müslümanlaşmasında önemli bir etken olmuştur. Osmanlı aşiretinin kurduğu devlet, Orhan Bey’in iskan politikası sayesinde ele geçirdiği toprakları yurt haline getirdi. İşgal edilen bir topraktan ordu çekildiğinde her şey eski haline dönmüyor ve o bölge Türk yurdu haline geliyordu. Orhan Bey’in uygulamaya koyduğu bu sistem sayesinde devletin toprakların idaresini elinde tutması daha kolay oldu.

Osmanlı Devleti

Osmanlı Devleti

İskan politikası kapsamında Orhan Bey, Anadolu’da göçebe bir yaşam süren Türk kavimlerini yerleşik yaşama geçirmeye zorladı. Birçok konar göçer yaşam süren Türk aşireti, Orhan Bey’in zorlaması ile ele geçirilen topraklara yerleştirildi. Bu şekilde hem yerleşik bir devlet ve halk anlayışı güçleniyordu, hem de fetih edilen toprakların idari devamlılığı sağlanıyordu.

Orhan Bey’in ele geçirdiği topraklarda yaşayan Hristiyan halka karşı merhametli ve yumuşak yaklaşımı, devletin Hristiyanlar açısından bir felaket olarak algılanmamasını sağladı. Devletin uzun yıllar çok uluslu ve çok dinli bir yapıya sahip olması, Orhan Bey’in yarattığı imaj sayesinde gerçekleşmiştir. Osman Bey devletin kurucusu olarak kabul edilse de, Orhan Bey devletin ana hatlarını ve yaklaşımlarını belirledi.

Facebook sayfamızı takip ediniz

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

İlgi çeken kısa yazılar:

Himaye-i Etfal Cemiyeti’nden günümüze devlet korumasında çocuk

Hintlilerin ve Parsilerin ölü gömme gelenekleri

İttihat ve Terakki Partisi ve tarım

Bireyci anarşizm ve John Locke

Cezayir bağımsızlık savaşı ve Cezayir’de Fransa zulmü

Alevilik üzerine bilgiler

Sosyal liberalizm ve Sosyal Darwinizm mücadelesi

Modern liberalizm ve modern liberalizmin özellikleri

Türkiye İran ilişkileri