Bireyci anarşizm

Bireyci anarşizm ve John Locke

Klasik anarşistler rasyonel ve nesnel bir ahlak yasasını benimsiyor. Kropotkin gibi karşılıklı yardımlaşma ve işbirliğinin doğal yasalarıyla yönetilen devletsiz toplum tasarlayan anarşist görüşler de var. Bireyci anarşizm teorilerine göre, toplum organik bir bütünlüğe sahip değil. Aksine ayrı ve egemen bireylerden oluşan bir topluluktur. Klasik anarşizm ile liberalizm arasında benzerlikler olsa da, bireyci anarşizm ve klasik liberalizm arasında benzerlikler daha fazladır. Lysander Spooner, John Locke etkisinde kaldı ve Locke’un sözleşme kuramını marjinalize ederek bireyci anarşizm fikrine ulaştı. Amerikan anarşizmi ve Thomas Jefferson etkili oldu.

Klasik anarşizm, rasyonel ve nesnel bir ahlak yapısına sahiptir. Ancak Kropotkin, karşılıklı yardımlaşma ve işbirliğine dayanan doğal yasalar ile yönetilen devletsiz toplum tasarlamıştır. Bireyci anarşizm ideolojisine göre, toplum organik değildir. Organik bütünlükten ziyade, ayrı ve egemen bireylerden oluşuyor. Klasik liberalizm ve klasik anarşizm devlet müdahalesi konusunda benzer bir hoşnutsuzluğa sahiptir. Ancak anarşizm, doğrudan devleti ortadan kaldırarak düzeni kurmayı amaçlar. Ancak bireyci anarşizm ve klasik liberalizm arasındaki benzerlikten daha yoğundur. Bireyci anarşizm ve John Locke arasında toplumsal sözleşmeye dayanan bir ilişki vardır. Lysander Spooner, bireyci anarşist bir yaklaşım geliştirirken John Locke‘un toplumsal sözleşme kuramını marjinalize etti. Amerikan anarşizmi ve Thomas Jefferson, ABD’de anarşist düşüncelerde etkisini gösterdi.

Bireyci anarşizm

Bireyci anarşizm

Bireyci anarşist teori, özel mülkiyeti ele alış şekli ile klasik liberal teoriler ile benzerlik gösteriyor. Ancak devlet konusunda büyük bir fark gösteriyorlar. Kısıtlamaların kabul edilmeyişi bakımından her iki teori de birbiri ile iyi ilişkiler kurmuştur. Bireyciler ve klasik liberaller bireyin vücudu ve özel mülkiyetine devletin herhangi bir şekilde müdahale edemeyeceğini ve özel hizmet alamayacağını savunuyor.

Anarşizm ve liberalizm farkları

Bireyci anarşizm

Bireylerin vücudu ve özel mülkiyetine devletin herhangi bir müdahalesini kabul etmiyorlar. Bu kapsamda zorunlu askerlik hizmetinin reddedilmesi de değerlendiriliyor. Herhangi bir  vergilendirme ve zorunlu askerlik hizmeti, bireyciler tarafından kabul edilmiyor. Toplumsal örgütlenme ve toplumcu bir yaklaşım kabul edilmez. Klasik anarşistlerden bu noktada da ayrılırlar. Bireyciler, bağımsız birey vurgusu yaparlar. Birey vurgusu ile klasik liberalizm ile benzerlik gösterir.

Osmanlı Devleti’nde İttihat ve Terakki

Bireyci anarşizm

Bireyci anarşizm

Aristokrasi ve elitizm etkisi

Bireycilerin bağımsız birey vurgusu ve toplumdan soyut bir algılayışları, aristokrasi ve elitizm etkisi olarak da yorumlanıyor. Toplumsal bir yaklaşımdan ziyade bireyin üstünlüğü ve haklarına vurgu yapılıyor. Kitle toplumu, bireyciler tarafından kabul görmüyor.

Sosyal liberalizm ve Sosyal Darwinizm mücadelesi

Max Stirner ve Nietzsche

Max Stirner, bireyci anarşist yaklaşımın en önemli temsilcisidir. 1840’lı yıllarda Hegelci teorisyenler arasında önemli bir yere sahipti. Max Stirner, Friedrich Nietzsche için bir öncü ve idol olarak kabul ediliyor. Stirner, yasa ve toplum anlayışını tamamen reddediyor. Stirner sadece devlet teorilerini ve devlet iktidarını reddetmekle kalmıyor. Ayrıca Stirner bütün politik, felsefi ve dini inançları da reddediyor. İnsan, insanlık ve toplum gibi kavramları, bireyleri belirli kalıplara soktuğu ve şekillendirdiği için kabul etmez.

Faşizmin doktrini ve faşist ideolojinin doğuşu

Bireyci anarşizm

Bireyci anarşizm

Amerikan anarşizmi ve Thomas Jefferson

Amerika Birleşik Devletleri içerisinde anarşist fikirler de liberal bir altyapı etkisinde gelişim gösterdi. Amerikan anarşizmi, Thomas Jefferson ve Paine’nin görüşlerinden etkilendi. Josiah Warren, Lysander Spooner ve Benjamin R. Tucker, Amerikan anarşizminin önemli temsilcileri ve fikir babalarıdır. Amerikan anarşizmine göre, devletin birey üzerindeki etkisini ve hakimiyetini azaltabilmek için piyasa ekonomisi ve özel mülkiyet bireyin güvencesi olarak kabul edildi. Bireyin devletten korunabilmesi için özel mülkiyet kavramının geliştirilmesi fikri öne sürüldü.

Bu yaklaşımda, laissez-faire anarşizmi de denilebilir. Bırakınız yapsınlar düşüncesi dahilinde anarşist bir yapı tasavvur edildi. ABD’de anarko-kapitalizm kavramı geliştirildi. Piyasanın tamamen devletten korunabilmesi hedeflendi.

Facebook sayfamızı takip ediniz.

Herkes Dergisi Resmi Facebook Sayfası

İlgi çekebilecek kısa yazılar:

John Stuart Mill ve liberalizm

Aziz Sancar DNA haritalama teknolojisi geliştirdi

iPhone 8 özellikleri

Türk Yahudiliği ve Kemalizm